TIN SỰ KIỆN

Sự tích Táo quân Việt Nam: Ông Công, ông Táo là 3 vị thần với 3 trọng trách khác nhau trong nhà

Eo Xi

Eo Xi 17/01/2020

Vào những ngày giáp Tết, ai cũng đã từng nghe qua cụm từ "ông Công, ông Táo", nhưng nếu hỏi về sự tích bắt nguồn của những cái tên này thì chưa hẳn ai cũng biết.

Tết Nguyên đán là một trong những dịp lễ cổ truyền của người Việt. Theo tục lệ xa xưa, cứ đến ngày 23 tháng Chạp trước Tết là người người, nhà nhà lại chuẩn bị mâm cơm cúng, thả cá chép với mục đích tiễn ông Công, ông Táo về chầu trời. Đến nay, tục lệ ấy vẫn còn tồn tại nhưng có nhiều người  lại không biết nguồn gốc, sự tích về những vị thần này.

Sự tích ông Công, ông Táo

Có rất nhiều dị bản khác nhau về sự tích của ông Công, ông Táo nhưng phiên bản được lan truyền rộng rãi nhất là truyền thuyết kể về hai vợ chồng nọ có tên Trọng Cao và Thị Nhi. Hai vợ chồng tuy rất yêu thương nhau nhưng do không có con nên thường hay buồn phiền, cãi cọ. 

Trong một lần cãi nhau, Trọng Cao không kiềm chế được nên đã đánh vợ mình. Vì quá tức giận nên Thị Nhi đã bỏ đi. Sau đó, người phụ nữ này gặp một tràng trai tên Phạm Lang, hai người nảy sinh tình cảm rồi dọn về ở với nhau kết thành một cặp vợ chồng.

Câu chuyện về đôi vợ chồng Trọng Cao, Thị Nhi là sự tích được lan truyền rộng rãi nhất.

Qua cơn tức giận, Trọng Cao ân hận liền đi tìm kiếm vợ khắp nơi nhưng không thấy bóng dáng. Anh buồn rầu từ bỏ công ăn việc làm, quyết tâm rời làng làm người ăn xin để đi tìm vợ.

Một hôm, Trọng Cao đến một nhà khá giả xin ăn, bà chủ nhà thương tình đem cơm ra cho. Nhận ra người đàn bà đó là vợ mình, Trọng Cao mừng mừng tủi tủi, hai vợ chồng ngồi hàn huyên không dứt.

Lúc này, Thị Nhi hối hận vì năm xưa vội vàng lấy Phạm Lang. Khi họ đang trò chuyện thì bất ngờ người chồng mới của Thị Nhi từ ngoài đồng trở về. Hốt hoảng, Thị Nhi bày cho Trọng Cao trốn vào trong một đống rơm. Đi đường dài mệt mỏi, Trọng Cao ngủ thiếp đi lúc nào không biết .

Lại nói về người chồng mới, anh về nhà lấy tro bón ruộng, nên đã đốt đống rơm để lấy tro. Trọng Cao đang ngủ say không hề hay biết. Thấy thế, Thị Nhi chẳng nói chẳng rằng lao vào lửa để đi theo. Phạm Lang không hiểu chuyện gì xảy ra, thấy vợ nhảy vào đống rơm cũng lao mình vào biển lửa.

Ngọc Hoàng trên cao cảm động trước chuyện tình ngang trái của cả 3 người nên cho phép họ được ở bên nhau, hóa thành chiếc kiềng 3 chân ở nơi nhà bếp của người Việt. Sau đó, Ngọc Hoàng phong cho 3 người này làm Táo quân với trọng trách: Phạm Lang là Thổ Công trông lo việc bếp, Trọng Cao là Thổ Địa trông nom việc nhà, Thị Nhi là Thổ Kỳ trông nom việc chợ búa.

Từ đó, ba người trông coi và giữ lửa cho mọi gia đình, đồng thời có nhiệm vụ theo dõi việc lành dữ, phẩm hạnh của con người. Không những định đoạt may, rủi, phúc, họa của gia chủ, các vị Táo còn có thể ngăn cản sự xâm phạm của ma quỷ vào thổ cư, giữ bình yên cho mọi người trong nhà.

Người dân Việt Nam luôn thành kính phụng thờ, tin tưởng vào các vị Táo quân. 

Ở khía cạnh khác, Táo quân trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam có nguồn gốc từ 3 vị thần Thổ Công, Thổ Địa và Thổ Kỳ của Lão giáo Trung Quốc. Nhưng khi về nước ta lại được dân gian hóa thành sự tích "2 ông 1 bà", đó là vị thần Đất, thần Nhà, thần Bếp. Người dân vẫn thường hay gọi là "Táo quân" hay "Ông Táo".

Táo quân còn gọi là Táo Công, là vị thần bảo vệ cho cuộc sống gia đình, thường được thờ ở nơi nhà bếp nên còn có tên gọi là Vua Bếp. Hàng năm, đúng vào ngày 23 tháng Chạp, Táo quân sẽ lên chầu trời báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong một năm để Ngọc Hoàng xem xét, ban thưởng cho những người ở hiền, hay tạo phúc đức; trừng phạt những kẻ độc ác, làm việc xấu xa.

Lễ cúng ông Công, ông Táo thường được thực hiện chu đáo.

Mong muốn Táo quân khi lên chầu trời sẽ nói tốt với Thiên đình để gia đình mình gặp nhiều may mắn trong năm mới nên cứ vào ngày ông Công ông Táo lên chầu là người ta thường làm lễ cúng, thắp hương cầu khấn chu đáo, mua cá chép tiễn đưa Táo quân lên trời.

Những điều nên và không nên khi cúng ông Công, ông Táo

Vì là tín ngưỡng từ thời xa xưa truyền lại nên nhà nào cũng cố gắng để thực hiện một lễ cúng chỉn chu nhất. Lễ vật gồm 3 chiếc mũ, trong đó mũ dành cho hai ông Táo thì có hai cánh chuồn, còn mũ Táo bà thì không có cánh. Những mũ này được trang trí thêm những viền vàng đẹp đẽ với màu sắc sặc sỡ.

Mâm cỗ cúng thì gồm có một miếng thịt lợn luộc, bánh kẹo, trầu cau, rượu, lọ hoa, mâm ngũ quả tươi. Tiền vàng và cá chép cũng là những vật không thể thiếu trong mâm cỗ cúng.

Không phải cứ cúng những bộ mũ quá to, mâm cao cỗ đầy hay thả thật nhiều cá là tốt. Điều nên làm là phải thắp hương với thái độ thành kính, báo cáo những điều mình đã làm được và thành khẩn trước những lỗi lầm đã gây ra thì sẽ khiến gia đình mình gặp nhiều may mắn hơn.

Thực hiện nghi lễ cúng ông Công, ông Táo phải giữ cho tâm hồn trong sạch. Khi hành lễ phải ăn mặc gọn gàng, kín đáo, không mặc quần đùi, áo ba lỗ, váy ngắn... Trong lúc khấn cúng phải giữ lòng thành kính, vui vẻ để tạo năng lượng tích cực.

Thả cá chép là một nghi lễ cúng ông Công, ông Táo về trời.

Không rút chân nhang và dọn dẹp bàn thờ trước khi cúng ông Công, ông Táo. Các gia đình phải cúng xong, sau đó mới được thực hiện việc rút tỉa chân nhang. Tuyệt đối không được đốt tiền âm phủ vì ông Công, ông Táo là thần tiên, không phải là vong hồn người âm.

Phóng sinh đúng cách cũng giúp các gia đình thêm nhiều phúc trạch. Chúng ta nên thả cá chép ra những nơi ao, hồ, sông, suối sạch sẽ, chờ cá bơi đi rồi mới nên quay về.

Không đổ trực tiếp cá từ khoảng cách cao xuống nước hoặc ném mạnh. Tiền vàng sau khi đốt xong không đổ tro ở khu vực cá đang bơi, khiến cá bị ngạt, vướng vào không thể bơi xa được. Tuyệt đối không được đem bát hương, bàn thờ bỏ xuống sông hồ vì điều này sẽ khiến ô nhiễm môi trường, hủy hoại không gian sống của các loài thủy sinh.

Tiễn ông Công, ông Táo là một tục lệ cổ truyền đẹp đẽ của dân tộc ta nên cần phải ghi nhớ những nét truyền thống văn hóa và cố gắng lưu truyền, phát triển nó lâu dài hơn. Điều quan trọng nhất trong năm là cần giữ tâm trong sáng, nói nhiều lời hay, làm nhiều việc thiện để không bao giờ cảm thấy hổ thẹn với lương tâm của chính mình.

Theo Tiin.vn


* Nội dung liên quan:

>> Lịch sử Táo Quân hàng ngàn năm ở Trung Quốc: Vị thần tâu những việc tốt, xấu của người trong nhà với Ngọc Hoàng

>> Xuân Bắc nghẹn ngào: "Táo Quân sao bằng bánh chưng, không có Táo vẫn có Tết"

>> Táo Quân dừng phát sóng, Cô Đẩu Công Lý buông một câu khiến dân FA "suy sụp"


TIN LIÊN QUAN

Giữa mùa dịch Corona, người Hà Nội vẫn đeo khẩu trang đi mua vàng ngày vía thần tài từ 3h sáng

Nhiều người dân Hà Nội đã có mặt tại các cửa hàng vàng bạc để mua vàng ngày vía thần tài lấy may mắn. Họ không quên đeo khẩu trang để đề phòng lây nhiễm virus Corona.

Sau Tết Nguyên đán, sinh viên lại tha hồ khoe cả "quê hương" được bố mẹ cho mang lên thành phố

Sau Tết Nguyên đán, sinh viên lại tha hồ khoe cả "quê hương" được bố mẹ cho mang lên thành phố

Sau đợt nghỉ Tết, một nữ sinh khi lên thành phố học tập đã ôm theo 50 cái bánh gai, 15 cái bánh bột lọc, 2 cái bánh chưng, 10 cân khế ngọt, 100 quả trứng gà...

Tình hình đi học sau nghỉ Tết: Học lại cách cầm bút, vượt qua thử thách nhận lì xì của thầy cô

Tình hình đi học sau nghỉ Tết: Học lại cách cầm bút, vượt qua thử thách nhận lì xì của thầy cô

Đang nghỉ Tết sung sướng mà đã phải đến trường, hội học trò lập tức cùng nhau ghi lại những khoảnh khắc siêu đáng yêu như thế này trong những ngày đầu năm mới.

Học trò trở lại trường sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán: "Mày còn nhớ đường đi học không?"

Học trò trở lại trường sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán: "Mày còn nhớ đường đi học không?"

Đúng là nghỉ lễ xong thì dư âm Tết vẫn còn nhiều quá, học trò cần lấy lại tinh thần ngay lập tức mới có thể chuyên tâm vào học hành được.

Sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội được nghỉ Tết thêm 1 tuần để phòng dịch Corona

Sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội được nghỉ Tết thêm 1 tuần để phòng dịch Corona

PGS. Trần Văn Tớp - Phó hiệu trưởng vừa đăng thông báo trên trang cá nhân về việc sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội được nghỉ Tết đến hết ngày 9/2/2020 để phòng dịch Corona.

Muôn vàn câu chuyện dở khóc dở cười khi họp lớp ngày Tết: Từ họp online đến đi họp không có một ai

Muôn vàn câu chuyện dở khóc dở cười khi họp lớp ngày Tết: Từ họp online đến đi họp không có một ai

Lại một cái Tết đi qua, lại một mùa họp lớp khiến dân tình dở khóc dở cười. Ngày xưa đi học lớp đông vui là thế, nay mới ra trường vài năm đã lác đác chỉ còn vài người đi họp lớp.

"Hot trend" Tết Canh Tý 2020: Khoe ảnh đại gia đình xem nhà ai đông nhất

"Hot trend" Tết Canh Tý 2020: Khoe ảnh đại gia đình xem nhà ai đông nhất

Tết là dịp sum vầy, gặp gỡ người thân trong đại gia đình. Gác lại một năm bận rộn, ai nấy đều cố gắng thu xếp thời gian quây quần bên mâm cơm, nhiều gia đình còn chụp ảnh lưu niệm.

Du học sinh Việt tại Israel kể chuyện ăn Tết Nguyên đán tại sa mạc Trung Đông khô cằn

Du học sinh Việt tại Israel kể chuyện ăn Tết Nguyên đán tại sa mạc Trung Đông khô cằn

Trở về với Tết Việt sau hơn 1 năm làm việc tại Israel, chàng thanh niên Lê Bá Tài kể về những trải nghiệm của mình trên mảnh đất xa xôi ở vùng Trung Đông: “Thú vị và khác biệt lắm!”.

5 cách lấy hên đầu xuân Canh Tý 2020 để cầu cho năm mới học hành tấn tới, thi cử đỗ đạt

5 cách lấy hên đầu xuân Canh Tý 2020 để cầu cho năm mới học hành tấn tới, thi cử đỗ đạt

Với học sinh, sinh viên, ngày đầu năm mới mang một ý nghĩa vô cùng quan trọng. Hãy cùng check list những cách lấy hên giúp việc học tập, thi cử năm Canh Tý 2020 của bạn may mắn, thuận lợi nhé!

Kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, người dân lại “nghẹt thở” xếp hàng chật kín sân bay

Kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, người dân lại “nghẹt thở” xếp hàng chật kín sân bay

Ngày cuối cùng của kỳ nghỉ Tết kéo dài cũng là thời điểm sân bay Nội Bài (Hà Nội) đón một lượng khách lớn quay trở lại các thành phố để tiếp tục sinh sống, công tác.

Kế hoạch cho các trường học trở lại của các tỉnh thành sau đợt nghỉ dài phòng dịch Covid-19

Kế hoạch cho các trường học trở lại của các tỉnh thành sau đợt nghỉ dài phòng dịch Covid-19

Mới đây, UBND TP HCM đề xuất cho học sinh từ mầm non đến THCS, THPT nghỉ đến hết ngày 15/3 (trừ cuối cấp). Một số địa phương khác thông báo cho học sinh đi học lại từ ngày 2/3.

Xã hộiLê Mỹ Linh | 26/02/2020
14 đặc điểm cơ thể biểu hiện cho sự thông minh hơn người: Chiều cao tốt, ngực khủng, đầu to...

14 đặc điểm cơ thể biểu hiện cho sự thông minh hơn người: Chiều cao tốt, ngực khủng, đầu to...

Đặc điểm cơ thể của bạn có thể cho thấy mức độ thông minh. Dưới đây là 14 đặc điểm mà khoa học đã chứng minh đó là dấu hiệu của một người thông minh.

Xã hộiHà Nguyễn | 25/02/2020
Xúc động lời từ biệt chồng của nữ y tá hy sinh trong đại dịch SARS: "Anh hãy cố gắng chăm sóc con..."

Xúc động lời từ biệt chồng của nữ y tá hy sinh trong đại dịch SARS: "Anh hãy cố gắng chăm sóc con..."

17 năm đã trôi qua kể từ khi người vợ thân yêu qua đời khi chiến đấu với dịch SARS, nhưng với ông Nguyễn Thế Vĩnh, mọi việc như vừa xảy ra ngày hôm qua.

Xã hộiHAFA | 25/02/2020
Chưa chốt lịch đi học trở lại của học sinh, sinh viên toàn quốc

Chưa chốt lịch đi học trở lại của học sinh, sinh viên toàn quốc

Thông tin từ cuộc họp Thường trực Chính phủ về tình hình phòng chống dịch Covid-19 cho hay, ngày 27 - 28/2 mới chốt lịch đi học trở lại của học sinh - sinh viên toàn quốc.

Xã hộiHAFA | 25/02/2020
Giá vàng tăng lên mức gần 50 triệu đồng/lượng, vượt đỉnh lịch sử năm 2011

Giá vàng tăng lên mức gần 50 triệu đồng/lượng, vượt đỉnh lịch sử năm 2011

Giá vàng đã tăng 3 triệu đồng/lượng kể từ đầu giờ sáng nay 24/2 rồi liên tiếp lập đỉnh mới. Đến thời điểm hiện tại, già vàng đã vượt đỉnh lịch sử năm 2011.

Xã hộiHAFA | 24/02/2020
3 cái họa do bản thân tự chuốc lấy, muốn thành công phải biết tránh để có cuộc sống bình yên

3 cái họa do bản thân tự chuốc lấy, muốn thành công phải biết tránh để có cuộc sống bình yên

3 tai họa này sẽ là then chốt cho sự thành hay bại của một người và cũng là nền móng để xây dựng sự vững chắc hay thịnh suy của một gia đình.

Xã hộiLê Mỹ Linh | 23/02/2020
Học sinh, sinh viên nghỉ học tránh Covid-19 khiến hàng quán tại các cổng trường ế ẩm: "Nhớ tụi nhỏ lắm!"

Học sinh, sinh viên nghỉ học tránh Covid-19 khiến hàng quán tại các cổng trường ế ẩm: "Nhớ tụi nhỏ lắm!"

Hàng loạt các trường học trên cả nước đã cho học sinh, sinh viên nghỉ học phòng dịch Covid-19 nên những hàng quán cạnh cổng trường ở Hà Nội trở nên đìu hiu, vắng vẻ.

Xã hộiLê Mỹ Linh | 23/02/2020
7 thói quen xấu khi sử dụng smartphone có thể hủy hoại mối quan hệ của bạn với người thân

7 thói quen xấu khi sử dụng smartphone có thể hủy hoại mối quan hệ của bạn với người thân

Đôi khi chúng ta vô tình mắc phải những thói quen sử dụng điện thoại cực tệ, nhưng ta không nhận thức được sự ảnh hưởng của nó với mối quan hệ tình cảm mà ta đang vun đắp.

Xã hộiHà Nguyễn | 23/02/2020
Tranh luận về kiến nghị cho học sinh - sinh viên nghỉ hết tháng 3/2020 phòng dịch Corona

Tranh luận về kiến nghị cho học sinh - sinh viên nghỉ hết tháng 3/2020 phòng dịch Corona

Đề xuất mới đây của UBND TP HCM gây nên cuộc tranh cãi trong dư luận. Có ý kiến đồng tình và cảm ơn đề xuất này, nhưng cũng rất nhiều phụ huynh bày tỏ mong muốn cho con trẻ được trở lại trường sớm hơn.

Xã hộiEo Xi | 22/02/2020
Bệnh nhân lớn tuổi nhất nhiễm Coivd-19 tại Việt Nam xuất viện, phấn khởi cảm ơn đội ngũ y bác sĩ

Bệnh nhân lớn tuổi nhất nhiễm Coivd-19 tại Việt Nam xuất viện, phấn khởi cảm ơn đội ngũ y bác sĩ

Nam bệnh nhân Việt Kiều Mỹ 73 tuổi đã xuất viện sau 3 tuần điều trị Covid-19 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM. Với tinh thần phấn khởi, ông gửi lời cảm ơn sâu sắc tới đội ngũ y bác sĩ đã nhiệt tình cứu chữa mình.

Xã hộiLê Mỹ Linh | 22/02/2020