TIN SỰ KIỆN

Vì sao các cơn bão đều có tên? Ai đã đặt tên cho bão?

NamiSan

NamiSan 28/09/2022

Ngày nay, mỗi cơn bão đều có tên riêng. Vậy tại sao bão có tên, bão được đặt tên khi nào và ai là người đặt tên cho bão?

Cơn bão Noru (tại Việt Nam gọi là cơn bão số 4) được dự báo sẽ là một trong những cơn bão mạnh nhất trong vòng 20 năm trở lại đây, tương tự cơn bão Sangxane năm 2006, bão Ketsana 2009, bão Molave 2020, từng gây thiệt hại nặng ở các tỉnh Trung bộ Việt Nam.

Noru là tên do Hàn Quốc đặt tên. Theo tiếng Hàn Quốc, Noru có nghĩa là con Hoẵng phiên âm là No-ruu.

Ngày nay, mỗi cơn bão đều có tên riêng, và ai cũng thấy rằng việc đặt tên cho các cơn bão giúp chúng ta có thể thảo luận và phân biệt các cơn bão khác nhau một cách dễ dàng. Tuy nhiên, các nhà khí tượng học đã phải mất rất nhiều thời gian và công sức để giúp các cơn bão có “quyền lợi” được đặt tên riêng như bây giờ.

Trước kia, bão được đặt tên theo đường kinh-vĩ tuyến mà chúng đi quá. Cách đặt tên này đối với các nhà khí tượng thì không có vấn đề gì, nhưng đối với người dân thì lại rất khó nhớ.

Năm 1950, Cơ quan Khí tượng Hoa Kỳ đã phát triển một hệ thống đặt tên bão theo bảng chữ cái (như Able, Baker, Charlie…). Hệ thống này được sử dụng lặp đi lặp lại mỗi năm. Cơn bão đầu tiên trong năm luôn có tên là “Able”, cơn bão thứ hai trong năm luôn có tên là “Baker”, cứ như vậy.

Đến năm 1953, nhận thấy phương pháp đặt tên kiểu này có nhiều bất cập vì đã có nhiều cơn bão mang tên giống nhau, hệ thống này được thay đổi và các cơn bão sẽ được đặt theo tên phụ nữ. Cách làm này bắt chước các nhà khí tượng hàng hải, có thói quen đặt tên các con tàu theo tên phụ nữ.

Năm 1979, hệ thống này lại thay đổi lần nữa, các cơn bão được theo tên của cả phụ nữ và đàn ông.

Khi cơn bão bắt đầu xuất hiện vòng xoáy và có vận tốc gió đạt 39 dặm một giờ thì sẽ được đặt tên.

Mỗi đại dương lớn trên thế giới sẽ có các danh sách tên bão cho riêng mình. Hiện nay, Đại Tây Dương có 6 danh sách tên bão và sẽ được quay vòng. Nghĩa là danh sách tên bão được sử dụng trong năm 2017 sẽ được sử dụng tiếp vào năm 2023.

Tuy nhiên cũng có ngoại lệ. Những cơn bão nào gây ra thiệt hại nghiêm trọng sẽ không được tái sử dụng vì những lý do liên quan đến luật pháp và lịch sử. Như cái tên “Katrina” sẽ không bao giờ được sử dụng nữa vì những tàn phá mà cơn bão Katrina gây ra ở New Orleans năm 2005. 

Vậy khi nào thì một cơn bão bắt đầu được đặt tên? Khi cơn bão bắt đầu xuất hiện vòng xoáy và có vận tốc gió đạt 39 dặm một giờ.

Danh sách tên bão được thông qua ở khu vực Bắc Mỹ

Hiện này, có tới 6 danh sách khác nhau được WMO sử dụng để đặt tên các cơn bão. Mỗi danh sách gồm 21 tên (nhưng tên có các chữ cái Q, U, X, Y, Z không được sử dụng!). Chúng sẽ được sử dụng xoay vòng với chu kỳ 6 năm.

Như vậy mỗi năm sẽ có một danh sách gồm 21 tên và năm sau lại một danh sách 21 tên khác, nhưng nếu một năm có nhiều hơn 21 cơn bão (ví dụ năm 2005).

Khi đó, tên của những cơn bão từ 21 trở đi sẽ có tên theo bảng chữ cái Hy Lạp. Một trường hợp đặc biệt khác là khi các cơn bão "vượt biên" từ đại dương này qua đại dương khác, hoặc biến đổi thành áp thấp nhiệt đới rồi phát triển lại thành bão. Lúc đó tên của chúng cũng sẽ bị thay đổi!

Riêng ở tây bắc Thái Bình Dương, bão lại được đặt tên theo động vật hay hoa lá. 

Ở vùng Tây Thái Bình Dương (gồm 14 quốc gia, trong đó có Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản…) mỗi nước sẽ được đăng ký 10 cái tên (như vậy có tổng cộng 140 tên bão) và tên gọi sẽ được xoay vòng trong 5 danh sách. Sau đó sẽ được Trung tâm Bão nhiệt đới Tokyo thuộc cơ quan khí tượng Nhật Bản đặt tên.

Ngoài ra ở Việt Nam, khi bão vào biển Đông thì sẽ đánh số thứ tự trong một năm do Nhà nước quy định (và vẫn có tên quốc tế như khi Việt Nam đăng ký tên). Ví dụ: Bão số 8 là tên gọi của bão Sơn Tinh (tên quốc tế do Việt Nam đăng ký) hay bão Damrey (VN gọi là bão số 7).

Tên quốc tế của các cơn bão tại Việt Nam được đăng ký bao gồm: Sơn Tinh, Cỏ May, Ba Vì, Côn Sơn, Sơn Ca, Trà Mi, Hạ Long, Vàm Cỏ, Sông Đà, Sao La.

Việc đặt tên cho các cơn bão đã bắt đầu từ lâu, nhằm giúp xác định nhanh các cơn bão trong những thông báo cảnh báo. Những cái tên sẽ giúp người dân dễ nhớ hơn so với các con số và thuật ngữ kỹ thuật.

Nhiều người đồng tình với ý kiến này, đồng thời cho rằng việc đặt tên sẽ giúp các phương tiện truyền thông đưa tin về các cơn bão dễ dàng hơn, giúp người dân để ý các cảnh báo, từ đó tăng cường đối phó khi bão ập đến.

 

Việc sử dụng tên riêng, ngắn gọn cũng giúp việc thông báo bằng văn bản hoặc giọng nói diễn ra thuận lợi hơn, nhanh hơn và ít bị lỗi hơn so với phương pháp xác định cơn bão bằng kinh độ, vĩ độ khó nhớ, dài dòng. Những điều này tạo ra lợi thế quan trọng trong việc trao đổi thông tin chi tiết về những cơn bão.


TIN LIÊN QUAN

Chuột ăn gần 200 kg cần sa bị tịch thu của cảnh sát Ấn Độ

Gần 200 kg cần sa bị thu giữ được bảo quản trong kho của cảnh sát Ấn Độ đã bị phá hoại. Cảnh sát cho rằng lũ chuột là thủ phạm của sự thất thoát này.

Công nghệ tỷ USD trên chiếc mặt nạ của Son Heung-min

Công nghệ tỷ USD trên chiếc mặt nạ của Son Heung-min

Chiếc mặt nạ của tiền đạo người Hàn Quốc được tạo ra từ công nghệ in 3D, một giải pháp đang được ứng dụng nhiều trong ngành y học hiện đại.

Hoang tưởng tất cả nữ sinh trong lớp thích mình, nam sinh phải bỏ học vì "áp lực quá"

Hoang tưởng tất cả nữ sinh trong lớp thích mình, nam sinh phải bỏ học vì "áp lực quá"

Chứng hoang tưởng được yêu khiến một nam sinh Trung Quốc nghĩ tất cả các bạn nữ trong lớp thích mình, và bỏ học vì quá áp lực.

Vừa trúng số độc đắc, người đàn ông mất cả vợ lẫn tiền

Vừa trúng số độc đắc, người đàn ông mất cả vợ lẫn tiền

Chuyển 6 triệu baht (khoảng 4,1 tỷ đồng) tiền trúng số độc đắc cho vợ, anh Manit người Thái Lan không ngờ vợ ôm tiền bỏ trốn cùng nhân tình.

Tức giận vì chồng hò hét xem World Cup, vợ ra tay tàn bạo

Tức giận vì chồng hò hét xem World Cup, vợ ra tay tàn bạo

Tức giận vì chồng hò hét xem World Cup, vợ thẳng thừng ra tay tiễn chồng về thế giới bên kia

Dân mạng hài hước: "Messi và Argentina cũng ngang Việt Nam chứ mấy"

Dân mạng hài hước: "Messi và Argentina cũng ngang Việt Nam chứ mấy"

Sau khi Argentina thất bại 1-2 trước Saudi Arabia ở trận ra quân tại World Cup 2022, cư dân mạng đã tạo rất nhiều ảnh chế và nhiều bình luận hóm hỉnh. Một cổ động viên viết: 'Messi và Argentina cũng ngang Việt Nam chứ mấy'.

Chàng trai đặc biệt tại Lễ khai mạc World Cup 2022: Mắc bệnh hiếm gặp, vẫn vượt qua tất cả để trở thành đại sứ niềm tin

Chàng trai đặc biệt tại Lễ khai mạc World Cup 2022: Mắc bệnh hiếm gặp, vẫn vượt qua tất cả để trở thành đại sứ niềm tin

Với hành trình đáng ngưỡng mộ của mình, Al Muftah đã được chọn làm "Đại sứ World Cup 2022" và xuất hiện tại Lễ khai mạc cùng với diễn viên Morgan Freeman.

Cặp vợ chồng sinh 3 sau khi mất cả 3 người con trong tai nạn giao thông

Cặp vợ chồng sinh 3 sau khi mất cả 3 người con trong tai nạn giao thông

Sau cơn mưa chắc hẳn sẽ nhìn thấy cầu vồng. Bạn có tin phép màu thực sự tồn tại và linh hồn của những đứa trẻ sẽ không bao giờ rời xa mà luôn nhung nhớ và dõi theo bố mẹ chúng?

Khuyết 2 chân, chàng trai vẫn lập kỷ lục chạy nhanh nhất thế giới

Khuyết 2 chân, chàng trai vẫn lập kỷ lục chạy nhanh nhất thế giới

Mới đây tổ chức kỷ lục thế giới Guinness đã trao danh hiệu "Người không chân chạy bằng tay nhanh nhất thế giới quãng đường 20m" cho Zion Clark - một chàng trai người Mỹ.

Điều ít biết về SVĐ như cánh buồm ở World Cup 2022: Mái tự đóng mở, mát mẻ bất chấp nắng nóng sa mạc

Điều ít biết về SVĐ như cánh buồm ở World Cup 2022: Mái tự đóng mở, mát mẻ bất chấp nắng nóng sa mạc

Sân Al Janoub nổi bật với thiết kế tạo ấn tượng thị giác đặc biệt và sẽ là nơi nước chủ nhà Qatar tổ chức 7 trận đấu của VCK Cúp Thế giới 2022.

SỰ KIỆN NỔI BẬT

Ngựa vằn con và người bạn tê giác ở bên nhau trong thời gian đen tối nhất

Ngựa vằn con và người bạn tê giác ở bên nhau trong thời gian đen tối nhất

Một tình bạn đích thực và bền vững là những người bạn luôn ở bên nhau trong thời gian đen tối nhất, như tình bạn của chú ngựa vằn con và người bạn tê giác này.

Chuyện lạHAFA | 25/11/2022
Pumuckl - Chú ngựa nhỏ nhất thế giới ai cũng có thể dễ dàng bế trên tay như em bé

Pumuckl - Chú ngựa nhỏ nhất thế giới ai cũng có thể dễ dàng bế trên tay như em bé

Pumuckl, một con ngựa nhỏ hơn nhiều cả những chú chó, nhưng lại có khả năng trị liệu tâm lý khi thường thực hiện các chuyến đi thăm người già. Nó được xác định là chú ngựa nhỏ nhất thế giới.

Chuyện lạHAFA | 25/11/2022
Chuột ăn gần 200 kg cần sa bị tịch thu của cảnh sát Ấn Độ

Chuột ăn gần 200 kg cần sa bị tịch thu của cảnh sát Ấn Độ

Gần 200 kg cần sa bị thu giữ được bảo quản trong kho của cảnh sát Ấn Độ đã bị phá hoại. Cảnh sát cho rằng lũ chuột là thủ phạm của sự thất thoát này.

Chuyện lạMorax | 25/11/2022
Công nghệ tỷ USD trên chiếc mặt nạ của Son Heung-min

Công nghệ tỷ USD trên chiếc mặt nạ của Son Heung-min

Chiếc mặt nạ của tiền đạo người Hàn Quốc được tạo ra từ công nghệ in 3D, một giải pháp đang được ứng dụng nhiều trong ngành y học hiện đại.

Chuyện lạMorax | 25/11/2022
Người đàn ông cắt phăng "của quý" trong khi đang mơ ngủ

Người đàn ông cắt phăng "của quý" trong khi đang mơ ngủ

Người đàn ông mơ thấy mình đang chặt thịt, để rồi nhận ra mình đã tự cắt của quý sau khi thức dậy.

Chuyện lạMorax | 24/11/2022
Hoang tưởng tất cả nữ sinh trong lớp thích mình, nam sinh phải bỏ học vì "áp lực quá"

Hoang tưởng tất cả nữ sinh trong lớp thích mình, nam sinh phải bỏ học vì "áp lực quá"

Chứng hoang tưởng được yêu khiến một nam sinh Trung Quốc nghĩ tất cả các bạn nữ trong lớp thích mình, và bỏ học vì quá áp lực.

Chuyện lạMorax | 24/11/2022
Gu thời trang đơn giản nhưng "sặc mùi tiền" của Đỗ Mỹ Linh: Chuẩn dâu hào môn

Gu thời trang đơn giản nhưng "sặc mùi tiền" của Đỗ Mỹ Linh: Chuẩn dâu hào môn

Chẳng cần màu mè, Đỗ Mỹ Linh vẫn ghi điểm nhờ phong cách thời trang tối giản nhưng vẫn sang trọng.

Chuyện lạMorax | 23/11/2022
Vừa trúng số độc đắc, người đàn ông mất cả vợ lẫn tiền

Vừa trúng số độc đắc, người đàn ông mất cả vợ lẫn tiền

Chuyển 6 triệu baht (khoảng 4,1 tỷ đồng) tiền trúng số độc đắc cho vợ, anh Manit người Thái Lan không ngờ vợ ôm tiền bỏ trốn cùng nhân tình.

Chuyện lạMorax | 23/11/2022
Tức giận vì chồng hò hét xem World Cup, vợ ra tay tàn bạo

Tức giận vì chồng hò hét xem World Cup, vợ ra tay tàn bạo

Tức giận vì chồng hò hét xem World Cup, vợ thẳng thừng ra tay tiễn chồng về thế giới bên kia

Chuyện lạMorax | 23/11/2022
Chàng trai đặc biệt tại Lễ khai mạc World Cup 2022: Mắc bệnh hiếm gặp, vẫn vượt qua tất cả để trở thành đại sứ niềm tin

Chàng trai đặc biệt tại Lễ khai mạc World Cup 2022: Mắc bệnh hiếm gặp, vẫn vượt qua tất cả để trở thành đại sứ niềm tin

Với hành trình đáng ngưỡng mộ của mình, Al Muftah đã được chọn làm "Đại sứ World Cup 2022" và xuất hiện tại Lễ khai mạc cùng với diễn viên Morgan Freeman.

Chuyện lạMorax | 22/11/2022