TIN SỰ KIỆN

6 hiệu ứng tâm lý khiến chúng ta hành động sai lầm mà không biết

Oda

Oda 11/09/2020

Những sai lầm phổ biến trong đời sống hàng ngày, hóa ra lại có nguồn gốc từ chính những quy luật và hiệu ứng tâm lý của chúng ta

Trong tâm lý học có một khái niệm mang tên thiên kiến nhận thức (cognitive bias), mô tả những sai lầm điển hình mà chúng ta mắc phải khi suy nghĩ. Những sai lầm này có thể thuyết phục chúng ta về những điều không thực sự tồn tại. Nếu bạn biết về những sai lầm phổ biến này, bạn sẽ dễ dàng dự đoán các tình huống sắp xảy ra với mình hơn và bạn cũng có thể tránh được những thủ thuật mà các nhà tiếp thị và nhân viên bán hàng sử dụng, bởi chiến lược của họ cũng dựa trên những hiệu ứng tâm lý này.

Dưới đây là những thủ thuật mà bộ não đang đánh lừa chúng ta:

Luật Yerkes—Dodson

Động lực là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chúng ta có đạt được mục tiêu đã đề ra hay không. Đơn giản là nếu chúng ta không đủ động lực, chúng ta sẽ không đạt được kết quả tốt. Tuy nhiên, theo định luật của Mitchkes Gian Dodson, nếu bạn quá năng động, năng suất của bạn cũng sẽ giảm.

Một vận động viên quá khích với giải thưởng có thể làm những hành động bất thường trong cuộc thi, hay một cô gái muốn giảm cân để gây chú ý với một chàng trai, có thể bắt đầu ăn lại sau khi ngừng ăn kiêng. Những áp lực và căng thẳng sẽ ngăn cản bạn đạt được kết quả tốt.

Định luật này thậm chí còn tính toán mức độ động lực tối ưu cho các nhiệm vụ khác nhau: đối với các nhiệm vụ khó khăn - lý tưởng là 2-3 điểm trong số 10, trung bình - khoảng 5, và cho các nhiệm vụ đơn giản - từ 7 đến 8.

Hiệu ứng ‘ít nhưng chất’

Nếu chúng ta được tặng 2 món, mà không được giới thiệu về ưu hay nhược của mỗi món, chúng ta có nhiều khả năng chọn thứ ít giá trị hơn. Vì vậy, nếu một chàng trai tặng cho cô gái một giỏ gồm những đồ mỹ phẩm giá rẻ, cô ấy sẽ nghĩ rằng anh ta kém hào phóng hơn so với người tặng cô ấy một thỏi son hàng hiệu, mặc dù trong trường hợp đầu tiên, anh chàng đã chi nhiều tiền hơn.

Hiệu ứng mệnh giá

Chúng ta có xu hướng thanh toán các tờ tiền có giá trị nhỏ và tiết kiệm những tờ có mệnh giá cao. Năm 2009, hiệu ứng mệnh giá được mô tả bởi Priya Raghubir và Joydeep Srivastava. Mỗi sinh viên được cấp một đô la: một nửa nhóm được cho tờ tiền một đô và những người khác được phát các đồng xu có tổng giá trị tương đương. Sau đó, họ được đề nghị tiết kiệm hoặc dùng tiền để mua kẹo. Kết quả cho thấy những ai có đồng xu thì mua sắm nhiều hơn. Vì vậy, để không tiêu hết số tiền bạn có trong khi mua sắm, hãy chỉ mang theo những tờ tiền chẵn có giá trị lớn.

Không nghĩ trước khi nói

Nếu một người trả lời các câu hỏi thăm thông dụng (như: Anh chị khỏe không?) bằng một câu trả lời chung chung (như: Tôi khỏe), có nhiều khả năng sẽ đưa ra câu trả lời tích cực nếu được hỏi thêm về điều gì đó.

Đây là một thủ thuật tâm lý được nhiều người sử dụng để thao túng người khác. Kiểu hội thoại như trên thường xuất hiện khi có người chào bán hoặc mời mọc bạn tham gia chương trình hay mua dịch vụ, sản phẩm nào đó. Đối tượng dễ bị dụ dỗ là những người lớn tuổi.

Hiệu ứng tương phản

Hiệu ứng tương phản là cách chúng ta nhìn và cảm nhận mọi thứ khi chúng bị cô lập và khi chúng được so sánh với những thứ khác. Vào thế kỷ 17, giáo viên và triết gia John Locke nhận thấy rằng nếu bạn đặt tay vào nước ấm, nó có thể nóng hoặc lạnh tùy thuộc vào nhiệt độ của nước mà tay bạn đã chạm vào trước đó.

Trong tâm lý học, hiệu ứng này hữu ích khi so sánh những người xung quanh với nhau, và cả bản thân chúng ta với người khác nữa. Ví dụ, một cô gái không chơi bất kỳ môn thể thao nào, cô ấy có thể cảm thấy không thoải mái khi lần đầu đến phòng tập gym. Nhưng cô ấy lại cảm thấy bản thân hấp dẫn và thoải mái khi đi biển và so sánh bản thân với những phụ nữ bình thường khác.

Hiệu ứng tự phụ

Hiệu ứng tự phụ mô tả những người có xu hướng đánh giá quá cao khả năng của bản thân và luôn đặt bản thân trên mức trung bình. Những người này dễ tin vào những lời nịnh nọt, tâng bôc.

Vì vậy, nếu một cô gái tự phụ trò chuyện về việc cô ấy chia tay bạn trai với bạn bè có thể sử dụng lời nói của họ (như Tao đã làm một việc đúng đắn) như một lý lẽ để không thừa nhận sai lầm của mình. Và một giáo viên luôn cho bản thân là đúng, có thể không coi trọng lời nói của học sinh vì họ trẻ hơn và ít hiểu biết hơn.

Từ khóa

TIN LIÊN QUAN

10 động vật chung thủy bậc nhất, luôn nói không với chuyện ngoại tình

Những loài động vật này không hổ danh là những động vật chung thủy nhất khi chung sống chế độ một vợ một chồng đến hết đời.

20 bức ảnh có thể khiến bạn đi khám mắt, chuyện gì đang xảy ra vậy?

20 bức ảnh có thể khiến bạn đi khám mắt, chuyện gì đang xảy ra vậy?

Chỉ những thánh cực kỳ tinh mắt mới nhìn ra chân tướng sự thật đằng sau hình ảnh tưởng chừng cực kỳ vô lý này

8 hành vi sơ hở dễ khiến bạn trở thành mồi ngon cho đám tội phạm

8 hành vi sơ hở dễ khiến bạn trở thành mồi ngon cho đám tội phạm

Một tên tội phạm chỉ cần 7 giây để chọn ra con mồi của chúng. Chỉ mất một khoảng thời gian ngắn, chúng có đủ cơ sở để đánh giá xác suất thành công và tất cả các rủi ro có thể xảy ra

20+ bức ảnh về những "nghệ sỹ hài" trong tự nhiên, còn gắt hơn cả người nữa

20+ bức ảnh về những "nghệ sỹ hài" trong tự nhiên, còn gắt hơn cả người nữa

Ai bảo chỉ có con người mới có những biểu cảm hài hước và bá đạo? Hóa ra các loài động vật cũng không chịu kém cạnh về mặt này đâu nhé

Những lý do bạn không nên bật quạt khi ngủ dù trời nóng bức đến mấy

Những lý do bạn không nên bật quạt khi ngủ dù trời nóng bức đến mấy

Đối với vài người, ngủ bật quạt là điều bắt buộc, dù cho đó là để giải nhiệt mùa hè hay tiếng quạt dễ đưa vào giấc ngủ. Tuy nhiên, mặc dù bản thân quạt không phải là món đồ độc hại hay nguy hiểm, sử dụng nó vào buổi đêm khi ngủ có thể dẫn tới những hậu quả không mong muốn.

Có 10 dấu hiệu dưới đây, bạn chắc chắn đã tìm được đúng người rồi đó

Có 10 dấu hiệu dưới đây, bạn chắc chắn đã tìm được đúng người rồi đó

Đây là kết quả dựa trên nghiên cứu của các nhà tâm lý học

20 khoảnh khắc ảo diệu khiến bạn nhận ra mình biết quá ít về thế giới này

20 khoảnh khắc ảo diệu khiến bạn nhận ra mình biết quá ít về thế giới này

Những bức ảnh dưới đây sẽ cho chúng ta thấy thế giới này còn quá nhiều điều kỳ bí, vượt qua mọi hiểu biết thông thường của con người

14 hình ảnh cho thấy niềm tin là thứ mong manh, cuộc sống này khôi hài biết bao

14 hình ảnh cho thấy niềm tin là thứ mong manh, cuộc sống này khôi hài biết bao

Bị lừa nhiều lần, bạn sẽ trở nên cực kỳ khó tin tưởng người khác. Những hình ảnh dưới đây sẽ chứng minh niềm tin là một thứ mong manh như tờ giấy vậy

Khoa học lý giải tại sao càng tức giận, chúng ta lại càng dễ tăng cân

Khoa học lý giải tại sao càng tức giận, chúng ta lại càng dễ tăng cân

Tức giận có thể ảnh hưởng rất nhiều tới sức khỏe và cuộc sống của chúng ta, một trong số đó là tăng cân quá mức.

SỰ KIỆN NỔI BẬT

Tình hình du lịch tại Mallorca - nơi 2 nghệ sĩ Việt "bị giữ lại": Sự kết thúc của du lịch tiệc tùng?

Tình hình du lịch tại Mallorca - nơi 2 nghệ sĩ Việt "bị giữ lại": Sự kết thúc của du lịch tiệc tùng?

Sau thời gian chịu ảnh hưởng của đại dịch, hòn đảo Mallorca của Tây Ban Nha hy vọng thu hút thêm những du khách muốn làm nhiều việc hơn là chỉ tổ chức tiệc tùng. Nhưng sự thay đổi không diễn ra nhanh chóng như kỳ vọng.

Hồ sơHAFA | 02/07/2022
30 bức ảnh đoạt giải thưởng nhiếp ảnh Big Picture 2022: Đa dạng, phong phú sự sống trên Trái Đất

30 bức ảnh đoạt giải thưởng nhiếp ảnh Big Picture 2022: Đa dạng, phong phú sự sống trên Trái Đất

30 bức ảnh đoạt giải thưởng nhiếp ảnh Big Picture 2022 gồm bức ảnh đoạt giải Đặc biệt (giải thưởng Lớn) cùng nhiều tác phẩm đoạt giải Nhất và lọt vào chung kết ở 7 hạng mục.

Hồ sơHAFA | 30/06/2022
Dự án cứu những chú chó săn Greyhound ở Úc: Khi những chú chó đến thăm người cao tuổi ở viện dưỡng lão

Dự án cứu những chú chó săn Greyhound ở Úc: Khi những chú chó đến thăm người cao tuổi ở viện dưỡng lão

Greyhound là một giống chó săn có tốc độ tuyệt vời thường được dùng trong môn đua chó. Nhưng khi chúng già yếu thì sẽ bị vứt bỏ. Và dự án cứu những chú chó săn Greyhound ở Úc ra đời.

Hồ sơHAFA | 28/06/2022
18 bức ảnh lịch sử được bổ sung màu sắc vô cùng đẹp mắt và sinh động

18 bức ảnh lịch sử được bổ sung màu sắc vô cùng đẹp mắt và sinh động

Lịch sử là bộ môn thú vị và quan trọng, nó trở nên dễ hiểu cũng như hấp dẫn hơn khi có những minh họa trực quan. 19 bức ảnh lịch sử được bổ sung màu sắc vô cùng đẹp mắt và sinh động sau chứng minh điều này.

Hồ sơHAFA | 23/06/2022
Vỡ òa màn giải cứu cậu bé khuyết tật khỏi giếng sâu hơn 20 m sau 5 ngày mắc kẹt

Vỡ òa màn giải cứu cậu bé khuyết tật khỏi giếng sâu hơn 20 m sau 5 ngày mắc kẹt

Hàng trăm người đã tham gia cuộc giải cứu cậu bé khuyết tật khỏi giếng sâu hơn 20 m và thật may mắn, sau 5 ngày mắc kẹt thì cậu bé này đã được cứu trong cảnh tượng vỡ òa.

Hồ sơHAFA | 16/06/2022
Bí ẩn căn bệnh "trẻ mãi không già": Thiếu hormone tăng trưởng hay do gen di truyền?

Bí ẩn căn bệnh "trẻ mãi không già": Thiếu hormone tăng trưởng hay do gen di truyền?

Một trong những căn bệnh hiếm gặp làm đau đầu y học thế giới nhiều năm là bệnh "trẻ mãi không già" và tại Việt Nam cũng đã có một số trường hợp. Nhưng liệu các bệnh nhân có mắc cùng một căn bệnh?

Hồ sơHAFA | 16/05/2022
Cuộc sống của những người mắc bệnh "không biết đau": Từ nhỏ hay tự làm mình đau khiến cha mẹ lo sợ

Cuộc sống của những người mắc bệnh "không biết đau": Từ nhỏ hay tự làm mình đau khiến cha mẹ lo sợ

Những người mắc bệnh "không biết đau" là những người mắc hội chứng "vô cảm bẩm sinh với đau đớn kết hợp bệnh lý kênh ion", còn gọi là hội chứng "mất cảm giác đau bẩm sinh (CIP).

Hồ sơHAFA | 12/05/2022
Bệnh "người cây" khiến tay, chân "mọc rễ": Có bệnh nhân ra đi ở tuổi 45, Việt Nam đã có 2 ca

Bệnh "người cây" khiến tay, chân "mọc rễ": Có bệnh nhân ra đi ở tuổi 45, Việt Nam đã có 2 ca

Báo chí từng thông tin về ông Nguyễn Văn S. (50 tuổi, Ninh Bình) - một trong 2 ca bệnh "người cây" ở Việt Nam. Bệnh biểu bì verruciformis được gọi nôm na là bệnh "người cây", khiến tay, chân "mọc rễ" gây đau đớn cho người bệnh và ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Hồ sơHAFA | 11/05/2022
Y học toàn cầu "truy vết" bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em

Y học toàn cầu "truy vết" bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em

Bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em đã lây lan ra khoảng 20 nước ở châu Âu, Đông Nam Á và Tây Thái Bình Dương với hàng chục ca bệnh, đã có vài ca đầu tiên không qua khỏi.

Hồ sơHAFA | 08/05/2022
Bạn đã từng chơi game chiến thuật chưa? Archosaur Games, một nhà phát triển MMO nổi tiếng, đã phát hành một game chiến thuật thời đại 3.0

Bạn đã từng chơi game chiến thuật chưa? Archosaur Games, một nhà phát triển MMO nổi tiếng, đã phát hành một game chiến thuật thời đại 3.0

Nhà phát triển game MMO di động nổi tiếng thế giới "Dragon Raja" ArchosaurGames vừa chính thức tung ra video quảng cáo đầu tiên của game chiến thuật Tam Quốc mới "Epic War: Thrones" sau hai năm phát triển.

Hồ sơHAFA | 13/11/2020