TIN SỰ KIỆN

Kết quả nghiên cứu gây sốc: Ô nhiễm không khí gây thêm 5,1 triệu ca "hết cứu" mỗi năm trên toàn thế giới

Một nghiên cứu mới gây sốc cho thấy tác động chết người của việc hít phải khí thải từ việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch thải ra carbon. Kết quả cho thấy ô nhiễm không khí gây thêm 5,1 triệu ca "hết cứu" mỗi năm trên toàn thế giới.

Các nhà khoa học cho biết việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch để sản xuất điện, vận chuyển và các quy trình công nghiệp như sản xuất thép đã gây ra thêm 5,13 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới.  Tỷ lệ tử vong được cho là cao nhất ở các quốc gia đang tụt hậu trong việc chấm dứt việc đốt than để sản xuất năng lượng, cụ thể là Trung Quốc và Ấn Độ .

Những phát hiện này bổ sung thêm cảm giác về quy mô cho những gì chúng ta đã biết về tác động chết người của không khí ô nhiễm, bao gồm bệnh tim mạch, hen suyễn và ung thư phổi. Loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch để cung cấp năng lượng cho các hoạt động của con người và chuyển sang sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời và gió có thể làm giảm hàng triệu ca tử vong mỗi năm. 

Một nhóm chuyên gia quốc tế báo cáo rằng việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch có thể có tác động lớn hơn đến số ca tử vong trên toàn cầu so với suy nghĩ trước đây. Những cái chết do khí thải từ nhiên liệu hóa thạch thường xuất phát từ công nghiệp, giao thông vận tải và sản xuất điện. Việc đốt than đóng góp hơn một nửa lượng khí thải này.

Ô nhiễm không khí gây thêm 5 1 triệu ca hết cứu mỗi năm
Khí thải từ một nhà máy điện đốt than.

Ô nhiễm không khí gây thêm 5 1 triệu ca hết cứu mỗi năm
Tỷ lệ tử vong do ô nhiễm không khí: Trung Quốc 2,44 triệu người/năm, Ấn Độ 2,18 triệu người/năm.

Nghiên cứu mới được thực hiện bởi một nhóm chuyên gia quốc tế bao gồm nhà dịch tễ học người Anh Andy Haines tại Trường Y học Nhiệt đới và Vệ sinh Luân Đôn. Họ nói: “Kết quả cho thấy gánh nặng tử vong do ô nhiễm không khí do sử dụng nhiên liệu hóa thạch cao hơn hầu hết các ước tính trước đây. 

Việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch được coi là một biện pháp can thiệp hiệu quả để cải thiện sức khỏe và cứu sống. Tỷ lệ tử vong (do ô nhiễm không khí) đặc biệt cao ở Nam và Đông Á, liên quan đến mức độ ô nhiễm cao và mật độ dân số".

Các nhà nghiên cứu cho biết các chất ô nhiễm chết người trong không khí ngoài trời bao gồm ozone (O3), được tạo ra bởi phản ứng giữa oxit nitơ và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, cả hai đều phát ra từ xe cộ, quy trình công nghiệp... Ở mặt đất, ozone gây ra khói mù thường thấy ở các thành phố và có thể gây ra các vấn đề về hô hấp, đặc biệt đối với những người dễ bị tổn thương hay mắc các bệnh về phổi như hen suyễn.

Một chất ô nhiễm khó chịu khác được gọi là PM2.5 - những hạt hoặc giọt nhỏ có đường kính nhỏ hơn 2,5 micromet, không thể nhìn thấy bằng mắt thường và chúng ta có thể hít phải ngay cả khi chúng ta nhận ra. Hít phải PM2.5 được cho là gây ra bệnh hen suyễn, bệnh phổi, tim và thậm chí là các triệu chứng trầm cảm, nhưng nhiều tác động sức khỏe của nó vẫn chưa được khám phá. 

Đối với nghiên cứu mới, các nhà nghiên cứu đã sử dụng mô hình máy tính để đánh giá mối liên hệ giữa việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí và kết quả sức khỏe trên toàn thế giới. Nguồn dữ liệu cho mô hình bao gồm số liệu dân số, hình ảnh vệ tinh của NASA và thông tin chi tiết từ nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu năm 2019, trong đó đưa ra tỷ lệ tử vong quốc gia và khu vực. 

Vật chất hạt, hay PM, đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm khí thải xe cộ, công trường xây dựng, hoạt động công nghiệp hoặc thậm chí cả bếp lò và lò nướng trong nhà. PM2.5 là chất gây ô nhiễm dạng hạt có kích thước từ 2,5 micromet trở xuống. Vật chất hạt (PM) được phát ra trong quá trình đốt cháy nhiên liệu rắn và lỏng, chẳng hạn như để phát điện, sưởi ấm trong nhà và trong động cơ xe.

Ô nhiễm không khí gây thêm 5 1 triệu ca hết cứu mỗi năm

Kết quả cho thấy vào năm 2019, 8,34 triệu ca tử vong trên toàn thế giới là do các hạt mịn (PM2.5) và ozone (O3) trong không khí xung quanh, trong đó 61% (5,13 triệu) có liên quan đến nhiên liệu hóa thạch.

39% ô nhiễm không khí còn lại không phải từ nhiên liệu hóa thạch đến từ các nguồn tự nhiên không thể tránh khỏi, chẳng hạn như bụi sa mạc và cháy rừng, cũng như việc sử dụng năng lượng dân dụng, như đốt nhiên liệu sinh học rắn để nấu ăn và sưởi ấm. Các nhà nghiên cứu nhận thấy số ca tử vong do ô nhiễm không khí do nhiên liệu hóa thạch cao nhất ở Nam và Đông Á, đặc biệt là ở Trung Quốc với 2,44 triệu ca mỗi năm, tiếp theo là Ấn Độ với 2,18 triệu ca mỗi năm. 

Chỉ hơn một nửa (52%) tổng số ca tử vong có liên quan đến tình trạng chuyển hóa tim, đặc biệt là bệnh tim mạch vành (30%). Trong khi đó, đột quỵ và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính - nhóm bệnh về phổi gây khó thở - đều chiếm 16%. Và khoảng 20% ​​​​là "không xác định" nhưng có khả năng liên quan một phần đến huyết áp cao và rối loạn thoái hóa thần kinh như bệnh Alzheimer và bệnh Parkinson.

Là một phần của nghiên cứu, các nhà nghiên cứu cũng xem xét 4 kịch bản khác nhau để đánh giá lợi ích sức khỏe tiềm năng từ các chính sách thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng các nguồn năng lượng sạch, tái tạo. Nhóm nghiên cứu nhận thấy việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch sẽ giúp giảm số ca tử vong lớn nhất ở Nam, Đông Nam và Đông Á, lên tới khoảng 3,85 triệu người mỗi năm. Điều này tương đương với từ 80% đến 85% số ca tử vong có thể phòng ngừa được do tất cả các nguồn ô nhiễm không khí xung quanh do con người gây ra ở những khu vực này.

Ô nhiễm không khí gây thêm 5 1 triệu ca hết cứu mỗi năm
Mức giảm tử vong lớn nhất nhờ loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch có thể đạt được ở các nước thu nhập cao (85%) phụ thuộc vào năng lượng này.

Ô nhiễm không khí gây thêm 5 1 triệu ca hết cứu mỗi năm
London bị che khuất bởi ô nhiễm.

Phần lớn của vấn đề là mặc dù nhiên liệu hóa thạch đang được thay thế bằng các nguồn tái tạo để sản xuất điện ở các nước như Anh, nhưng các hoạt động khác như sản xuất xi măng và thép vẫn phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch. Ở Anh, chỉ còn một nhà máy nhiệt điện than đang hoạt động tại Ratcliffe on Soar, Nottingham nhưng nó sẽ đóng cửa vào tháng 9/2024. 2 công ty khác là West Burton A ở Lincolnshire và Kilroot ở Bắc Ireland đã ngừng sản xuất điện đốt than vào đầu năm nay. 

Bất chấp việc loại bỏ dần than, chính phủ năm ngoái đã phê duyệt một mỏ than mới của Anh ở Whitehaven, Cumbria. Mỏ than sẽ khai thác than cốc, loại than được sử dụng trong ngành thép thay vì sản xuất điện, nhưng vẫn thải ra lượng khí thải carbon. 

Khi hội nghị thượng đỉnh về khí hậu COP28 bắt đầu vào thứ Năm, các nhà nghiên cứu kêu gọi các nhà lãnh đạo cam kết đẩy nhanh việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch trong mọi hoạt động và nói rằng các nước có thu nhập cao phải dẫn đầu. 

Ô nhiễm không khí gây thêm 5 1 triệu ca hết cứu mỗi năm
Nhà máy điện Ratcliffe-on-Soar dự kiến ​​đóng cửa vào tháng 9/2024.

Ô nhiễm không khí gây thêm 5 1 triệu ca hết cứu mỗi năm
Nhiên liệu hóa thạch như than đá và khí đốt thải ra một lượng lớn khí làm nóng hành tinh vào không khí.

Họ kết luận trong báo cáo: “Lợi ích của việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch đối với sức khỏe toàn cầu, ngoài khí hậu, phải được công nhận và đóng vai trò quan trọng trong việc định hình các cuộc thảo luận tại COP28”. 

Các nhà nghiên cứu từ Phần Lan và Na Uy đồng ý rằng việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch sẽ cứu sống hàng triệu người trong một bài xã luận kèm theo, nhưng họ nói thêm rằng cái chết chỉ là "một phần của vấn đề". Họ nói: “Chất lượng không khí được cải thiện sẽ giảm gánh nặng của một số căn bệnh chính, giúp sống khỏe mạnh và lâu hơn, ít bệnh nhân phải nhập viện và các phương pháp điều trị khác hơn, đồng thời giảm gánh nặng cho các hệ thống y tế trên toàn thế giới”.

"Cần có nguồn năng lượng tái tạo sạch để thay thế nhiên liệu hóa thạch.", nghiên cứu này nêu. Nghiên cứu vừa được công bố trên Tạp chí Y khoa Anh. 

Theo Daily Mail

>> Chuột chũi vàng xuất hiện trở lại sau gần 100 năm dù được cho là đã tuyệt chủng


TIN LIÊN QUAN

Các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh và là "chuyện bịa đặt"

Được tìm thấy ở Peru nhưng được cho là bị Mexico đánh cắp và trưng bày gây sốt suốt năm qua, mới đây các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh như một cái kết khép lại "chuyện bịa đặt".

11 sự thật khó tin đã được khoa học chứng minh thời gian gần đây

11 sự thật khó tin đã được khoa học chứng minh thời gian gần đây

Thế giới luôn có một số sự thật thú vị điên rồ nghe có vẻ như dối trá, nhưng khoa học đằng đã chứng minh rằng chúng đúng. Ví dụ như 10 sự thật khó tin đã được khoa học chứng minh sau đây.

Từ các loại rau củ màu tím đến "thực phẩm biến đổi khí hậu", các chuyên gia dự đoán xu hướng làm vườn năm 2024

Từ các loại rau củ màu tím đến "thực phẩm biến đổi khí hậu", các chuyên gia dự đoán xu hướng làm vườn năm 2024

Cho rằng những người làm vườn tại nhà trên toàn cầu sẽ phải thích ứng với khí hậu thay đổi vào năm tới, các chuyên gia dự đoán xu hướng làm vườn năm 2024.

Người đi ngủ và thức dậy sớm có thể mang DNA của một giống người cổ xưa

Người đi ngủ và thức dậy sớm có thể mang DNA của một giống người cổ xưa

Nghiên cứu mới cho thấy rằng người đi ngủ và thức dậy sớm có thể mang DNA của một giống người cổ xưa hiện đã tuyệt chủng.

Nghiên cứu mới đưa ra cảnh báo khẩn cấp về việc không được ăn "tuyết tươi"

Nghiên cứu mới đưa ra cảnh báo khẩn cấp về việc không được ăn "tuyết tươi"

Với những bông tuyết mới rơi xuống thường gọi là "tuyết tươi", bạn có thể muốn cắn một miếng vào lớp tuyết sạch và giòn đó, nhưng các chuyên gia mới đây đã cảnh báo khẩn cấp về việc không được ăn "tuyết tươi".

AI giải mã được "ngôn ngữ cổ nhất thế giới" được khắc trên đá 5.000 năm tuổi nhanh như Google dịch

AI giải mã được "ngôn ngữ cổ nhất thế giới" được khắc trên đá 5.000 năm tuổi nhanh như Google dịch

Một nhóm các nhà nghiên cứu Đức đã tìm ra cách mới để AI giải mã được "ngôn ngữ cổ nhất thế giới" được khắc trên đá 5.000 năm tuổi nhanh như Google dịch.

Những người được cho là tiếp xúc gần với UFO "thường phát triển những kỹ năng phi thường sau đó"

Những người được cho là tiếp xúc gần với UFO "thường phát triển những kỹ năng phi thường sau đó"

Những người được cho là tiếp xúc gần với UFO "thường phát triển những kỹ năng phi thường sau đó" như tiếp tục phát triển những tài năng mới bao gồm chơi piano mà không cần học hoặc có "giác quan thứ sáu", một tài liệu tuyên bố.

Phát hiện chấn động: Ruồi sống được trong ruột, có cả hình ảnh chứng minh

Phát hiện chấn động: Ruồi sống được trong ruột, có cả hình ảnh chứng minh

Một người đàn ông khám sàng lọc ung thư định kỳ, các bác sĩ sửng sốt khi họ đặt camera vào bên trong ruột ông này. Họ phát hiện ruồi sống được trong ruột và hình ảnh đã được chụp lại.

Tiết lộ chi tiết về kết quả nghiên cứu độc lạ: Ếch cái làm bất cứ điều gì để trốn con đực

Tiết lộ chi tiết về kết quả nghiên cứu độc lạ: Ếch cái làm bất cứ điều gì để trốn con đực

Một kết quả nghiên cứu mới đây đã phát ra một hiện tượng độc lạ trong giới tự nhiên. Đó là việc êch cái làm bất cứ điều gì để trốn con đực. Tại sao nó lại làm như vậy?

SỰ KIỆN NỔI BẬT

Cụ ông người Việt không ngủ suốt 6 thập kỷ gây sốt trang mạng quốc tế

Cụ ông người Việt không ngủ suốt 6 thập kỷ gây sốt trang mạng quốc tế

Trang mạng quốc tế vừa có bài viết về cụ ông người Việt không ngủ suốt 6 thập kỷ, nhận xét rằng "điều này không gây ra vấn đề gì cho sức khỏe của ông, quả thực ông trông rất khỏe mạnh".

Hồ sơThuận Thiên | 01/03/2024
Cô gái mắc hội chứng Down tốt nghiệp đại học danh tiếng và vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống

Cô gái mắc hội chứng Down tốt nghiệp đại học danh tiếng và vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống

Tốt nghiệp đại học là một thành tựu to lớn, với những người khuyết tật có vẻ ngoài tầm với. Giữa những thử thách không nhỏ đó, một cô gái mắc hội chứng Down tốt nghiệp đại học danh tiếng đã truyền cảm hứng cho tất cả chúng ta.

Hồ sơThuận Thiên | 29/02/2024
Sợ bị voi “chơi đùa như một con búp bê”, người dân Thái Lan tự trang bị thứ này để phòng thân

Sợ bị voi “chơi đùa như một con búp bê”, người dân Thái Lan tự trang bị thứ này để phòng thân

Voi ở Thái Lan đang khiến người dân khiếp sợ tới mức... sợ bị voi “chơi đùa như một con búp bê”, người dân đã tự trang bị "bom bóng bàn" như tuyến phòng thủ cuối cùng.

Hồ sơThuận Thiên | 29/02/2024
Phát hiện gây sốt nhất của thợ dò kim loại: Từ 15.000 đồng xu đến 3,3 triệu bảng

Phát hiện gây sốt nhất của thợ dò kim loại: Từ 15.000 đồng xu đến 3,3 triệu bảng

Chương trình truyền hình nổi tiếng của Anh tên "Người phát hiện" theo chân một cặp thợ săn kho báu là Mackenzie Crook và Toby Jones. Hãy xem phát hiện gây sốt nhất của thợ dò kim loại để biết làm thế nào mà họ kiếm cả triệu bảng.

Hồ sơThuận Thiên | 26/02/2024
Thiết bị bay không người lái chụp được ảnh hiếm về bộ tộc cô lập hoàn toàn khỏi thế giới

Thiết bị bay không người lái chụp được ảnh hiếm về bộ tộc cô lập hoàn toàn khỏi thế giới

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng thiết bị bay không người lái chụp được ảnh hiếm về bộ tộc cô lập hoàn toàn khỏi thế giới. Đó là những người da đỏ sống sâu trong rừng rậm Amazon.

Hồ sơThuận Thiên | 26/02/2024
Top 20 tác phẩm đạt giải Nhiếp ảnh Đơn sắc 2023: Tác giả Việt Nam nhất hạng mục Ảnh báo chí

Top 20 tác phẩm đạt giải Nhiếp ảnh Đơn sắc 2023: Tác giả Việt Nam nhất hạng mục Ảnh báo chí

"Vật bóng bùn" là tác phẩm của Nguyễn Đăng Giang - tác giả Việt Nam nhất hạng mục Ảnh báo chí trong khuôn khổ giải thưởng Nhiếp ảnh Đơn sắc 2023, giải thưởng có quy mô toàn cầu.

Hồ sơThuận Thiên | 20/02/2024
Bí ẩn về những ngôi mộ Ai Cập cổ đại chứa đầy mầm bệnh và loài ký sinh

Bí ẩn về những ngôi mộ Ai Cập cổ đại chứa đầy mầm bệnh và loài ký sinh

Các nhà thám hiểm có thể phải chống lại rắn, bệnh mụn rộp hoặc một số ngôi mộ lót chì... Hãy cùng tìm hiểu bí ẩn về những ngôi mộ Ai Cập cổ đại chứa đầy mầm bệnh như một học thuyết từ lâu đưa ra.

Hồ sơThuận Thiên | 19/02/2024
Các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh và là "chuyện bịa đặt"

Các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh và là "chuyện bịa đặt"

Được tìm thấy ở Peru nhưng được cho là bị Mexico đánh cắp và trưng bày gây sốt suốt năm qua, mới đây các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh như một cái kết khép lại "chuyện bịa đặt".

Hồ sơThuận Thiên | 16/02/2024
Một người phụ nữ vô gia cư lột xác ngoạn mục và trở thành câu chuyện gây ấn tượng với cả thế giới

Một người phụ nữ vô gia cư lột xác ngoạn mục và trở thành câu chuyện gây ấn tượng với cả thế giới

Một người phụ nữ vô gia cư lột xác ngoạn mục nhờ vào sự giúp đỡ của mạnh thường quân tràn đầy lòng nhân ái. Câu chuyện này đã gây ấn tượng với cả thế giới.

Hồ sơThuận Thiên | 29/01/2024
Thực hư thông tin “virus zombie” trong băng Bắc Cực có thể gây ra đại dịch

Thực hư thông tin “virus zombie” trong băng Bắc Cực có thể gây ra đại dịch

Các nhà khoa học hàng đầu gần đây đã cảnh báo băng Bắc Cực tan chảy ở Siberia có thể giải phóng virus “thây ma” cổ đại (virus zombie). Liệu “virus zombie” trong băng Bắc Cực có thể gây ra đại dịch?

Hồ sơThuận Thiên | 23/01/2024