TIN SỰ KIỆN

AI giải mã được "ngôn ngữ cổ nhất thế giới" được khắc trên đá 5.000 năm tuổi nhanh như Google dịch

Một nhóm các nhà nghiên cứu Đức đã tìm ra cách mới để AI giải mã được "ngôn ngữ cổ nhất thế giới" được khắc trên đá 5.000 năm tuổi nhanh như Google dịch.

Phương ngữ bí ẩn của tổ tiên xa xưa của chúng ta cuối cùng cũng có thể được giải mã đầy đủ nhờ trí tuệ nhân tạo (AI). Các chuyên gia ước tính vẫn còn 1 triệu tấm bảng chữ tượng hình tồn tại trên thế giới, nhưng những chữ viết này do người Lưỡng Hà cổ đại để lại, đòi hỏi các nhà khảo cổ phải làm việc cật lực để dịch và lập danh mục nội dung của chúng. Người ta ước tính rằng 90% văn bản chữ tượng hình vẫn chưa được dịch. 

Nhưng giờ đây, một nhóm các nhà nghiên cứu Đức đã tìm ra một cách mới để đào tạo máy tính nhận dạng chữ tượng hình và thậm chí làm cho nội dung của những chiếc bảng chữ hàng nghìn năm tuổi có thể tìm kiếm được giống như một trang web, giúp số hóa và tập hợp các thư viện lớn hơn về các văn bản cổ này.

Điều này có thể mở khóa những chi tiết chưa từng được biết đến trước đây về cuộc sống cổ xưa, vì những tấm bảng này chứa đựng những chi tiết về những kỳ công quan trọng như việc xây dựng đền thờ, cho đến những cuộc tranh cãi nhỏ nhặt như những lời phàn nàn về dịch vụ khách hàng .

Các học giả Đức đã đào tạo AI bằng hai ngôn ngữ chữ tượng hình là tiếng Sumer và tiếng Akkadian. Tiếng Sumer được nói bắt đầu từ khoảng 5.000 năm trước và cuối cùng nó được thay thế bằng tiếng Akkad, nhưng cả hai ngôn ngữ đều được sử dụng trong văn viết cho đến đầu kỷ nguyên Thiên chúa giáo ở Lưỡng Hà, nơi thuộc Iraq ngày nay và một phần của Iran, Kuwait, Syria và Thổ Nhĩ Kỳ.

AI giải mã được ngôn ngữ cổ nhất thế giới
Người ta ước tính có khoảng 1 triệu bảng chữ tượng hình trên thế giới.

Vì vậy, những tấm bảng chữ tượng hình để lại không chỉ được viết bằng nhiều ngôn ngữ mà còn có niên đại hàng nghìn năm. Các ký tự chữ tượng hình hình thành nên nền tảng của ngôn ngữ viết ở Lưỡng Hà cổ đại được khắc trên các tấm đất sét nên chúng có dạng ba chiều. 

Cùng với đó, thực tế là chữ viết cổ đã bị phong hóa theo thời gian và cách xử lý, chất lượng của chúng có thể khiến chúng khó quét vào máy tính để các nhà sử học và khảo cổ học sử dụng chúng để nghiên cứu.

Giờ đây, bằng cách sử dụng mô hình 3D của khoảng 2.000 máy tính bảng, họ đã đào tạo một chương trình máy tính để quét văn bản và chép lại nó - giống như sử dụng máy ảnh trên điện thoại thông minh của bạn để biến một ghi chú viết tay thành tài liệu văn bản.

Nghiên cứu này không nhằm mục đích dịch nội dung của các tấm bảng mà nhằm giúp các nhà nghiên cứu khác thực hiện điều đó dễ dàng hơn. Và không chỉ sự tàn phá của thời gian đã bào mòn bề mặt đất sét không nung, khiến việc dịch thuật trở nên khó khăn hơn, mà một tấm bảng hoặc thậm chí một chuỗi văn bản nhỏ cũng có thể khó hiểu nếu không có ngữ cảnh - giống như cố gắng hiểu một cuốn sách bằng cách đọc một câu trên một trang ngay ở giữa. Chương trình AI mới có thể giúp lấp đầy những khoảng trống bằng cách cho phép người dịch làm việc hiệu quả hơn. 

Tác giả nghiên cứu cao cấp Hubert Mara, trợ lý giáo sư tại Đại học Martin Luther Halle (Wittenburg, Đức), cho biết: “Cho đến nay, thật khó để truy cập nội dung của nhiều bảng chữ tượng hình cùng một lúc, bạn cần biết chính xác những gì bạn đang tìm kiếm và ở đâu”.

Những bảng chữ mà họ sử dụng để đào tạo chương trình máy tính của mình đến từ một bộ quét 3D truy cập mở, trong đó có các bảng chữ tượng hình của người Sumer từ nền văn minh sớm nhất được biết đến ở miền nam Lưỡng Hà, hiện là trung tâm nam Iraq.

Ngoài việc giúp các nhà nghiên cứu giải mã nội dung của bảng chữ tượng hình, hệ thống mới còn cho phép họ tạo ra một loại công cụ có thể hỗ trợ tìm kiếm được. Nội dung của những tấm bảng này sẽ giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về cuộc sống ở Lưỡng Hà cổ đại như thế nào.

"Mọi thứ đều có thể được tìm thấy trên đó, từ danh sách mua sắm đến phán quyết của tòa án. Những tấm bảng này cung cấp cái nhìn thoáng qua về quá khứ của nhân loại cách đây vài thiên niên kỷ. Tuy nhiên, chúng bị ảnh hưởng bởi thời tiết khắc nghiệt và do đó khó giải mã ngay cả đối với những con mắt được huấn luyện tốt", Mara nói. 

AI giải mã được ngôn ngữ cổ nhất thế giới
Bản quét 3D của các tấm bảng chữ cổ được sử dụng để huấn luyện AI nhận biết cả chữ viết và các ký hiệu.

Một phần của thách thức là đào tạo AI để nhận biết các chữ tượng hình và dấu hiệu tạo nên chữ tượng hình. Các nhà nghiên cứu đã cung cấp cho chương trình 21.000 dấu hiệu và 4.700 chữ tượng hình, tạo ra một bộ dữ liệu mới mà các nhà nghiên cứu khác muốn nghiên cứu chữ tượng hình có thể sử dụng.

Sau khi đào tạo AI, họ đã thử nghiệm nó trên các bảng chữ khác để xem độ tin cậy của nó như thế nào. Họ phát hiện ra rằng nó có thể phát hiện chính xác các dấu hiệu và chữ tượng hình với độ chính xác khoảng 76%. Và nó không chỉ hoạt động với các bản quét 3D chất lượng cao.

Ernst Stötzner, một sinh viên trong phòng thí nghiệm của Mara, cho biết: “Chúng tôi rất ngạc nhiên khi thấy rằng hệ thống của chúng tôi thậm chí còn hoạt động tốt với các bức ảnh, vốn thực sự là nguồn tư liệu kém hơn”. 

AI giải mã được ngôn ngữ cổ nhất thế giới
Ernst Stötzner thực hiện quét 3D tấm bảng chữ tượng hình cổ, đeo găng tay để bảo vệ vật thể nghìn năm tuổi.

Nhóm của Stötzner và Mara có kế hoạch sử dụng mẫu bảng chữ thậm chí còn lớn hơn để huấn luyện AI của họ và đạt được kết quả đọc chính xác hơn. Họ nghi ngờ rằng số lượng bảng chữ tương đối nhỏ có thể hạn chế độ chính xác của nó.

Để so sánh, một AI khác được đào tạo để nhận dạng một ngôn ngữ dựa trên chữ tượng hình khác đạt được độ chính xác 90%. Một khả năng khác là chia hình ảnh trên bảng chữ thành các phân đoạn nhỏ hơn làm AI có lượng thông tin ít hơn để xử lý tại một thời điểm. Nghiên cứu này xuất hiện trên tạp chí Eurographics Workshop về Đồ họa và Di sản Văn hóa số tháng 11.

Theo Daily Mail

>> Kết quả nghiên cứu gây sốc: Ô nhiễm không khí gây thêm 5,1 triệu ca "hết cứu" mỗi năm trên toàn thế giới


TIN LIÊN QUAN

Bí ẩn về những ngôi mộ Ai Cập cổ đại chứa đầy mầm bệnh và loài ký sinh

Các nhà thám hiểm có thể phải chống lại rắn, bệnh mụn rộp hoặc một số ngôi mộ lót chì... Hãy cùng tìm hiểu bí ẩn về những ngôi mộ Ai Cập cổ đại chứa đầy mầm bệnh như một học thuyết từ lâu đưa ra.

Các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh và là "chuyện bịa đặt"

Các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh và là "chuyện bịa đặt"

Được tìm thấy ở Peru nhưng được cho là bị Mexico đánh cắp và trưng bày gây sốt suốt năm qua, mới đây các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh như một cái kết khép lại "chuyện bịa đặt".

11 sự thật khó tin đã được khoa học chứng minh thời gian gần đây

11 sự thật khó tin đã được khoa học chứng minh thời gian gần đây

Thế giới luôn có một số sự thật thú vị điên rồ nghe có vẻ như dối trá, nhưng khoa học đằng đã chứng minh rằng chúng đúng. Ví dụ như 10 sự thật khó tin đã được khoa học chứng minh sau đây.

Khuôn mặt của vị vua lừng danh Ai Cập cổ đại Tutankhamun được phục chế, nhưng có thể không đáng mong đợi!

Khuôn mặt của vị vua lừng danh Ai Cập cổ đại Tutankhamun được phục chế, nhưng có thể không đáng mong đợi!

Vua Tutankhamun đã trở nên nổi tiếng nhờ việc khai quật lăng mộ của ông ở Thung lũng Các vị vua của Ai Cập vào năm 1922. Gần đây, khuôn mặt của vị vua lừng danh Ai Cập cổ đại đã được phục chế bằng công nghệ tái tạo kỹ thuật số.

Sách Guinness công nhận hồ lớn nhất thế giới có diện tích hơn 1 triệu dặm vuông, nhưng giải thưởng lại đến vào hàng triệu năm sau

Sách Guinness công nhận hồ lớn nhất thế giới có diện tích hơn 1 triệu dặm vuông, nhưng giải thưởng lại đến vào hàng triệu năm sau

Tổ chức Kỷ lục thế giới Guinness công nhận hồ lớn nhất thế giới có diện tích hơn 1 triệu dặm vuông, nhưng lượng nước này đã cạn kiệt từ hàng triệu năm trước.

Từ các loại rau củ màu tím đến "thực phẩm biến đổi khí hậu", các chuyên gia dự đoán xu hướng làm vườn năm 2024

Từ các loại rau củ màu tím đến "thực phẩm biến đổi khí hậu", các chuyên gia dự đoán xu hướng làm vườn năm 2024

Cho rằng những người làm vườn tại nhà trên toàn cầu sẽ phải thích ứng với khí hậu thay đổi vào năm tới, các chuyên gia dự đoán xu hướng làm vườn năm 2024.

14 bức ảnh AI lỗi và tạo ra những "siêu phẩm gây cười"

14 bức ảnh AI lỗi và tạo ra những "siêu phẩm gây cười"

Trí tuệ nhân tạo đang bùng nổ một cách nghiêm túc, kể cả trong ngành công nghiệp sáng tạo nhưng vẫn chưa hoàn hảo. Đó là lý do có 14 bức ảnh AI lỗi và chúng vô tình tạo ra những "siêu phẩm gây cười".

Người đi ngủ và thức dậy sớm có thể mang DNA của một giống người cổ xưa

Người đi ngủ và thức dậy sớm có thể mang DNA của một giống người cổ xưa

Nghiên cứu mới cho thấy rằng người đi ngủ và thức dậy sớm có thể mang DNA của một giống người cổ xưa hiện đã tuyệt chủng.

Nghiên cứu mới đưa ra cảnh báo khẩn cấp về việc không được ăn "tuyết tươi"

Nghiên cứu mới đưa ra cảnh báo khẩn cấp về việc không được ăn "tuyết tươi"

Với những bông tuyết mới rơi xuống thường gọi là "tuyết tươi", bạn có thể muốn cắn một miếng vào lớp tuyết sạch và giòn đó, nhưng các chuyên gia mới đây đã cảnh báo khẩn cấp về việc không được ăn "tuyết tươi".

SỰ KIỆN NỔI BẬT

Cụ ông người Việt không ngủ suốt 6 thập kỷ gây sốt trang mạng quốc tế

Cụ ông người Việt không ngủ suốt 6 thập kỷ gây sốt trang mạng quốc tế

Trang mạng quốc tế vừa có bài viết về cụ ông người Việt không ngủ suốt 6 thập kỷ, nhận xét rằng "điều này không gây ra vấn đề gì cho sức khỏe của ông, quả thực ông trông rất khỏe mạnh".

Hồ sơThuận Thiên | 01/03/2024
Cô gái mắc hội chứng Down tốt nghiệp đại học danh tiếng và vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống

Cô gái mắc hội chứng Down tốt nghiệp đại học danh tiếng và vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống

Tốt nghiệp đại học là một thành tựu to lớn, với những người khuyết tật có vẻ ngoài tầm với. Giữa những thử thách không nhỏ đó, một cô gái mắc hội chứng Down tốt nghiệp đại học danh tiếng đã truyền cảm hứng cho tất cả chúng ta.

Hồ sơThuận Thiên | 29/02/2024
Sợ bị voi “chơi đùa như một con búp bê”, người dân Thái Lan tự trang bị thứ này để phòng thân

Sợ bị voi “chơi đùa như một con búp bê”, người dân Thái Lan tự trang bị thứ này để phòng thân

Voi ở Thái Lan đang khiến người dân khiếp sợ tới mức... sợ bị voi “chơi đùa như một con búp bê”, người dân đã tự trang bị "bom bóng bàn" như tuyến phòng thủ cuối cùng.

Hồ sơThuận Thiên | 29/02/2024
Phát hiện gây sốt nhất của thợ dò kim loại: Từ 15.000 đồng xu đến 3,3 triệu bảng

Phát hiện gây sốt nhất của thợ dò kim loại: Từ 15.000 đồng xu đến 3,3 triệu bảng

Chương trình truyền hình nổi tiếng của Anh tên "Người phát hiện" theo chân một cặp thợ săn kho báu là Mackenzie Crook và Toby Jones. Hãy xem phát hiện gây sốt nhất của thợ dò kim loại để biết làm thế nào mà họ kiếm cả triệu bảng.

Hồ sơThuận Thiên | 26/02/2024
Thiết bị bay không người lái chụp được ảnh hiếm về bộ tộc cô lập hoàn toàn khỏi thế giới

Thiết bị bay không người lái chụp được ảnh hiếm về bộ tộc cô lập hoàn toàn khỏi thế giới

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng thiết bị bay không người lái chụp được ảnh hiếm về bộ tộc cô lập hoàn toàn khỏi thế giới. Đó là những người da đỏ sống sâu trong rừng rậm Amazon.

Hồ sơThuận Thiên | 26/02/2024
Top 20 tác phẩm đạt giải Nhiếp ảnh Đơn sắc 2023: Tác giả Việt Nam nhất hạng mục Ảnh báo chí

Top 20 tác phẩm đạt giải Nhiếp ảnh Đơn sắc 2023: Tác giả Việt Nam nhất hạng mục Ảnh báo chí

"Vật bóng bùn" là tác phẩm của Nguyễn Đăng Giang - tác giả Việt Nam nhất hạng mục Ảnh báo chí trong khuôn khổ giải thưởng Nhiếp ảnh Đơn sắc 2023, giải thưởng có quy mô toàn cầu.

Hồ sơThuận Thiên | 20/02/2024
Bí ẩn về những ngôi mộ Ai Cập cổ đại chứa đầy mầm bệnh và loài ký sinh

Bí ẩn về những ngôi mộ Ai Cập cổ đại chứa đầy mầm bệnh và loài ký sinh

Các nhà thám hiểm có thể phải chống lại rắn, bệnh mụn rộp hoặc một số ngôi mộ lót chì... Hãy cùng tìm hiểu bí ẩn về những ngôi mộ Ai Cập cổ đại chứa đầy mầm bệnh như một học thuyết từ lâu đưa ra.

Hồ sơThuận Thiên | 19/02/2024
Các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh và là "chuyện bịa đặt"

Các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh và là "chuyện bịa đặt"

Được tìm thấy ở Peru nhưng được cho là bị Mexico đánh cắp và trưng bày gây sốt suốt năm qua, mới đây các nhà khoa học khẳng định "sinh vật Mexico" không phải người ngoài hành tinh như một cái kết khép lại "chuyện bịa đặt".

Hồ sơThuận Thiên | 16/02/2024
Một người phụ nữ vô gia cư lột xác ngoạn mục và trở thành câu chuyện gây ấn tượng với cả thế giới

Một người phụ nữ vô gia cư lột xác ngoạn mục và trở thành câu chuyện gây ấn tượng với cả thế giới

Một người phụ nữ vô gia cư lột xác ngoạn mục nhờ vào sự giúp đỡ của mạnh thường quân tràn đầy lòng nhân ái. Câu chuyện này đã gây ấn tượng với cả thế giới.

Hồ sơThuận Thiên | 29/01/2024
Thực hư thông tin “virus zombie” trong băng Bắc Cực có thể gây ra đại dịch

Thực hư thông tin “virus zombie” trong băng Bắc Cực có thể gây ra đại dịch

Các nhà khoa học hàng đầu gần đây đã cảnh báo băng Bắc Cực tan chảy ở Siberia có thể giải phóng virus “thây ma” cổ đại (virus zombie). Liệu “virus zombie” trong băng Bắc Cực có thể gây ra đại dịch?

Hồ sơThuận Thiên | 23/01/2024