TIN SỰ KIỆN

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 1: Chuyến bay xa xỉ đến nơi không có gì tồn tại

Nơi khô và nóng nhất thế giới nhưng lại có nền thương mại phát triển mạnh và cũng có sự nghèo đói, vô vọng. Đó là Sahara, một hoang mạc đầy mê hoặc và khắc nghiệt. Bài viết về chuyến thám hiểm của tác giả William Langewiesche sẽ phơi bày những điều này.

>> Thám hiểm Sơn Đoòng - Chốn thần tiên dưới lòng đất

Tôi ngồi sau các phi công trong buồng lái của một chiếc máy bay phản lực cánh quạt của Air Algeria đang ở độ cao 18.000 feet trên miền nam đất nước Algeria (An-giê-ri). Bây giờ chúng tôi đang đến Adrar, một ốc đảo đáng chú ý vì nóng và thiếu mưa.

Đó là giữa trưa mùa hè. Bên ngoài Sahara được bao phủ bởi một làn khói bụi, lơ lửng không phải bởi gió mà bởi nhiệt. Dấu hiệu duy nhất của con người là một vệt khói bốc lên ở phía xa.

Bên dưới chúng tôi là một hẻm núi cắt ngang qua dốc của dãy núi Hoggar. Ở phía nam là Tanezrouft, một vùng đồng bằng cằn cỗi đến nỗi những người lái xe trên sa mạc trống trải nhầm đá với xe tải chạy bằng động cơ diesel và cô đơn đến nỗi người ta nói, những con chim di cư đậu bên cạnh con người chỉ vì muốn có bạn.

Cơ trưởng mặc một chiếc áo sơ mi trắng có đeo khăn choàng cổ. Anh ta có làn da nhão và dáng vẻ của một phi công dày dặn kinh nghiệm cùng vẻ buồn chán, không hài lòng. Anh ta bay với những chuyển động điều khiển cẩu thả, giống như ai đó đang chịu đựng một cỗ máy mà người đó không thích. Đối với anh ấy, đây là một nhiệm vụ khó khăn. Anh đến từ Algiers (thủ đô Algeria), một vùng ven biển và không có thời gian để thích nghi.

Đối với tôi, chuyến bay là một điều xa xỉ. Tôi cúi xuống và tận hưởng sự mát mẻ, biết rằng nó sẽ không kéo dài. Chúng tôi đã đến một con đường được gọi là Xuyên Sahara, chạy theo hướng Bắc - Nam băng qua sa mạc. Đó là con đường tôi đã đi bằng xe buýt và xe tải. Bản đồ hiển thị nó bằng mực đậm, giống như một đường cao tốc đã được thiết lập, nhưng phần lớn vỉa hè bị hỏng và không thể sử dụng được. Những người lái xe bị lạc và mỗi năm lại có một số người không thể quay về vì khát.

“Không có gì ở ngoài này!", cơ trưởng phàn nàn. Anh ta nói tiếng Pháp, ngôn ngữ thứ hai của Sahara sau tiếng Ả Rập. Tôi cũng nghĩ không có gì ở đây. Nhưng đây là Xuyên Sahara, con đường của những giấc mơ, con đường băng qua sa mạc!

Trong những chuyến đi trước đó, tôi đã cảm nhận được từng dặm của nó. Tôi nhớ một lần đi trên một chiếc xe tải, trong một khoang hành khách. Chúng tôi cười khi cú va chạm đầu tiên khiến cả bọn văng khỏi băng ghế và đột nhiên nó không còn vui nữa. Trong 2 ngày, chúng tôi đã cố gắng chờ đợi cho đến khi kết thúc. Đó là điều tồi tệ nhất. Tôi đã đến Sahara như những người khác có thể đi đến Himalaya để nhìn ngắm thế giới.

Cơ trưởng chán ghét nơi này. Anh hỏi tôi về tình trạng của con đường. Anh hỏi tôi đã đi đâu và tại sao. Anh biết tôi là một nhà văn và cũng là một phi công, điều này khiến anh ấy mất lòng tin gấp đôi. Tại sao một phi công lại di chuyển nhiều bằng đường mặt đất? Và có gì để nói về sự trống rỗng như vậy? Tôi đã cố giải thích. Anh có vẻ lo lắng cho tôi.

Tôi cũng lo lắng. Vấn đề không phải là việc Sahara trống rỗng như thế nào mà là nó phức tạp như thế nào. Các nhà địa lý vẫn không đồng ý về những điều cơ bản nhất. Ví dụ, có nên định nghĩa "sa mạc" bằng sự thay đổi của lượng mưa không? Bằng tốc độ bay hơi? Theo giờ nắng? Hay chúng ta nên chọn một tiêu chuẩn của con người và xác định sa mạc là những nơi chúng ta không thể trồng trọt hoặc định cư nếu không có nước tưới?

Cơ bản của những lựa chọn này là câu hỏi liệu các đường đẳng áp được vẽ trên bản đồ có bao giờ gồm cả vật thực hay không. Mô tả Sahara? Chúng tôi thậm chí không thể đo lường nó. Hãy ghi nhớ điều này, đây là một vài thông tin:

1. Sahara là sa mạc lớn nhất thế giới, có diện tích bằng Hoa Kỳ cộng thêm cả Alaska. Nó lấp đầy 1/3 miền Bắc châu Phi, trải dài 3.100 dặm từ Đại Tây Dương tới Biển Đỏ. Ở phía bắc, nó được giới hạn bởi Dãy núi Atlas và Địa Trung Hải. Ở phía nam, nó không gặp phải rào cản địa lý. Ở đó, nó đã mở rộng đến các đồng cỏ đông dân của Sahel.

Việc mở rộng rõ ràng là kết quả của những thay đổi khí hậu trong thời gian dài, được đẩy nhanh bởi dân số quá đông, chăn thả quá mức và phá rừng, không thể cưỡng lại được. Thậm chí có những năm lượng mưa và thảm thực vật đã khiến sa mạc hóa trở lại.

2. Có 2 dãy núi trung tâm. Dãy núi Hoggar, miền nam Algeria, cao tới 9,852 feet và Tibesti ở phía bắc Chad, đạt đỉnh 11,204 feet, điểm cao nhất trong sa mạc. Phần còn lại của Sahara bằng phẳng, được tạo thành từ các cao nguyên và đồi thấp được bao phủ chủ yếu bởi sỏi và đá. Chỉ 1/5 trong số đó là cát, được hình thành thành các cồn cát biển. 1/5 vẫn còn rất nhiều lãnh thổ. Riêng Libya có diện tích tương đương với Pháp.

3. Không giống như sa mạc do đặc điểm địa hình gây ra, Sahara là sa mạc thời tiết, do dòng chảy và vật lý của khí quyển tạo nên. Hãy tưởng tượng nó như một máy bơm không khí chạy bằng năng lượng mặt trời. Đường xích đạo nhiệt, một đường nối các điểm nóng nhất trên địa cầu, chạy qua châu Phi, cách xích đạo từ 10 đến 20 độ về phía bắc - nói cách khác, nằm ngay phía nam của Sahara.

Khi không khí được đốt nóng dọc theo đường này, nó sẽ bốc lên. Khi trời nổi lên, nó lạnh đi và tạo thành mưa bão. Những cơn bão này xác định giới hạn phía nam của sa mạc. Trong khi đó, ở bề mặt, không khí bốc lên hút các luồng gió Sahara dày đặc từ phía bắc. Những luồng gió này lần lượt được bổ sung bởi không khí trực tiếp trên không. Vì không khí chìm hầu như không chứa hơi ẩm nên miền bắc châu Phi là một sa mạc. Thời tiết là một vòng tuần hoàn khép kín, hoàn thành ở phía trên bề mặt bởi những cơn gió đông nam.

4. Tỷ lệ bốc hơi ở Sahara cao nhất thế giới. Độ ẩm trung bình là 30% và nó đã được ghi nhận thấp nhất là 2,5%. Nếu bạn đo độ khô bằng lượng nhiệt bức xạ thực hàng năm trên bề mặt so với lượng nhiệt cần thiết để làm bay hơi lượng mưa hàng năm - cái gọi là tỷ lệ độ khô - thì công suất bốc hơi dư thừa của Sahara dao động trong một yếu tố từ 10 đến vô cùng. Tỷ lệ này cao một phần là do có quá ít mưa.

Hầu hết Sahara nhận được ít hơn 3 inch một năm (lượng mưa hàng năm của New York là 43 inch.) Ngay cả những khu vực ẩm ướt nhất, dọc theo các rìa bên ngoài, cũng bị ảnh hưởng bởi tình trạng không đáng tin cậy: Trời có thể mưa hôm nay và tuần tới, sau đó không trở lại nhiều năm. Có những khu vực rộng lớn mà không có gì phát triển. Tại trung tâm của sa mạc Sahara là 800.000 dặm vuông của cao nguyên hyperarid. Ở những nơi như vậy, vi khuẩn còn không tồn tại được.

>> Bí ẩn cậu bé ngồi thiền 7 tháng không ăn uống - Kỳ 1: Lặn lội đến Nepal vì một thông tin ám ảnh

>> Bí ẩn cậu bé ngồi thiền 7 tháng không ăn uống - Kỳ 2: Trên con đường hành hương tiến vào khu rừng

Trong một sa mạc mở, động vật thành công nhất là con người, còn phổ biến nhất là chuột, kiến ​​và ruồi. Ngoài ra còn có chó rừng, dơi, thằn lằn, nhện chân dài và bọ cạp. Bướm và chim bay đường dài trên địa hình xấu nhất.

Trong số các động vật lớn ở Sahara chỉ còn lại linh dương và chúng cũng đang bị rơi vào quên lãng. Lạc đà không tồn tại ở trạng thái hoang dã. Chúng có thể đi lang thang ở quy mô lớn, nhưng chúng đã được lai tạo và có thương hiệu. Lạc đà có giá trị bởi vì chúng có thể chịu đựng tốt trong sa mạc.

Trong số 20 hành khách trên chiếc Air Algeria Fokker, chỉ có một người là phụ nữ và cô ấy che mặt. Cô ngồi thẫn thờ, không dám nhìn ra ngoài, trong khi những đứa con của cô thơ thẩn trên lối đi. Những người đàn ông ngồi gần cô mặc áo choàng trắng và đeo băng đô. Họ là những người Berber Ả Rập và người Berberized là thương nhân, sinh viên, quân nhân nghỉ phép. Một số để râu kiểu phục hưng Hồi giáo.

Ở phía sau là 4 người du mục Tuareg, cao lêu nghêu, đặc trưng của vùng trung tâm Sahara. Họ ngửi thấy mùi khét của gỗ và đeo chËchËs (Tagelmust), dải bông dài quấn quanh đầu và hướng về phía trước qua mũi và miệng. Loại khăn này còn hơn cả một câu trả lời cho nắng và bụi, nó che giấu người mặc và mang lại cho anh ta sức mạnh ẩn danh.

Sahara là một sa mạc Hồi giáo, nhưng điều này không có nghĩa là nó là một sa mạc thống nhất. Bạn có thể nghi ngờ khi nhìn vào bản đồ, các đường biên giới là tùy ý. Chúng được vẽ ra để đáp ứng nhu cầu của chính quyền thuộc địa, chúng vẫn còn hoang sơ và không được đánh dấu. Tuy nhiên, khi bạn băng qua một nơi, điều đáng ngạc nhiên không phải là sa mạc thay đổi ít như thế nào mà là bối cảnh thay đổi nhiều như thế nào.

Ở phía nam là 4 quốc gia không giáp biển Mali, Niger, Chad và Sudan. Đây là những nơi khốn khó, chịu gánh nặng của sự mở rộng của sa mạc và bất ổn. Dọc theo đường bờ biển là 5 quốc gia Mauritania, Morocco, Algeria, Tunisia và Libya - những quốc gia không hạnh phúc. Ai Cập ở phía đông, dọc theo sông Nile, là một xã hội ven sông với những vấn đề phức tạp.

(Còn nữa) Theo The Atlantic

>> Nhà thám hiểm một mình chèo thuyền Kayak vượt Thái Bình Dương trong 140 ngày: "Tôi không đơn độc"


TIN LIÊN QUAN

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ cuối: Sự sống là vượt qua cơn khát

Lag Lag và trợ lý của anh ta bắt đầu uống bất cứ thứ gì uống được. Họ đã ở dưới gầm xe tải trong vài tuần. Họ viết thư tạm biệt cho gia đình và dán lên xe. Người trợ lý đã khóc...

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 5: Những phụ nữ và các nhà buôn

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 5: Những phụ nữ và các nhà buôn

Khi anh lấy vợ, bạn bè của anh có thể không bao giờ gặp được cô ấy. Theo tiêu chuẩn phương Tây, phụ nữ ở Sahara không có cuộc sống dễ dàng.

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 4: Cuộc sống ở Tamanrasset

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 4: Cuộc sống ở Tamanrasset

Người Algeria gọi đó là cực nam. Đó là vùng đất của nhiều thứ hơn thế: Khô hơn, khốc liệt hơn và hoang vu hơn - một sa mạc gồm những bồn trũng khô cằn và những ngọn núi lửa.

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 3: Trải nghiệm nước hóa thạch 5.000 năm tuổi

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 3: Trải nghiệm nước hóa thạch 5.000 năm tuổi

Nước mà Sollah và tôi đang uống có lẽ đã 5.000 năm tuổi. Ở phía tây Ai Cập, nước giếng có thể già hơn 5 - 10 lần.

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 2: Nước được thừa kế, mua, bán và có giá trị hơn cả đất đai

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 2: Nước được thừa kế, mua, bán và có giá trị hơn cả đất đai

"Vào mùa hè, ngay cả đầu óc cũng ngưng lại. Bạn cảm thấy mệt mỏi với ti vi, âm nhạc và sách. Không có gì kích thích cả. Có rất ít điều để nói. Bạn ở trong nhà quá nhiều".

Nhà thám hiểm một mình chèo thuyền Kayak vượt Thái Bình Dương trong 140 ngày: "Tôi không đơn độc"

Nhà thám hiểm một mình chèo thuyền Kayak vượt Thái Bình Dương trong 140 ngày: "Tôi không đơn độc"

Sau khi trải qua 140 ngày chèo thuyền vượt đại dương mà không gặp một người nào, nhà thám hiểm Karlis Bardelis nói anh không cảm thấy cô đơn chút nào.

Bức ảnh trăng tròn trên sa mạc chiến thắng cuộc thi nhiếp ảnh Phong cảnh 2020 và đây là Top 15

Bức ảnh trăng tròn trên sa mạc chiến thắng cuộc thi nhiếp ảnh Phong cảnh 2020 và đây là Top 15

Tổng cộng có 14.739 bức ảnh đã được gửi đến cuộc thi ảnh do Agora khởi xướng, nhưng chỉ có một bức ảnh được bình chọn là "Bức ảnh đẹp nhất thế giới".

Xôn xao trước loạt ảnh “tắm biển giữa sa mạc”, tìm ra địa điểm mới tá hỏa

Xôn xao trước loạt ảnh “tắm biển giữa sa mạc”, tìm ra địa điểm mới tá hỏa

Thoạt nhìn, chắc chắn bạn sẽ nghĩ tồn tại ở nơi nào đó khung cảnh biển tọa lạc ngay giữa sa mạc. Ấy vậy nhưng đừng để bị lừa nhé vì xin thưa với bạn rằng nơi độc nhất vô nhị này chính là vườn quốc gia Lençóis Maranhenses thuộc Brazil.

Muôn màu cuộc sống bên đường tàu ở khắp châu Á: Khu ổ chuột, chợ tạm và điểm tham quan du lịch

Muôn màu cuộc sống bên đường tàu ở khắp châu Á: Khu ổ chuột, chợ tạm và điểm tham quan du lịch

Nếu như không còn cơ hội để trải nghiệm những quán cà phê đường tàu ở Hà Nội vì đã đóng cửa, bạn vẫn có thể trải nghiệm cảm giác tương tự ở một vài địa điểm sau đây.

VoucheriQ_Pay_300x600

SỰ KIỆN NỔI BẬT

Cô gái này là ai mà bỏ xa cả Lisa, Nancy trong danh sách sao nữ đẹp nhất thế giới 2020?

Cô gái này là ai mà bỏ xa cả Lisa, Nancy trong danh sách sao nữ đẹp nhất thế giới 2020?

Yael Shelbia đã bỏ xa cả những tên tuổi như Lisa, Nancy... để dẫn đầu danh sách sao nữ đẹp nhất thế giới 2020 do TC Candler bình chọn.

Quốc tếHAFA | 29/12/2020
Đồng đô la Mỹ được chuyên gia dự báo "giảm giá trong dài hạn" và là cơ hội cho các nhà đầu tư lớn

Đồng đô la Mỹ được chuyên gia dự báo "giảm giá trong dài hạn" và là cơ hội cho các nhà đầu tư lớn

Đồng đô la Mỹ đã trượt dốc 10% kể từ mức cao hồi tháng 3 và rơi xuống mức gần thấp nhất trong vòng 2 năm qua. Nguyên nhân là các chính sách mở rộng tài khóa và nới lỏng tiền tệ của Mỹ đã đẩy lãi suất thực xuống mức 0 và thậm chí âm.

Quốc tếNana | 19/09/2020
Nói về thế giới mới hậu Covid-19, các nhà khoa học đề xuất xây dựng nền kinh tế mới chú trọng vào con người

Nói về thế giới mới hậu Covid-19, các nhà khoa học đề xuất xây dựng nền kinh tế mới chú trọng vào con người

Nếu nhân loại không chỉ tồn tại đơn thuần mà muốn phát triển mạnh mẽ trong tương lai, chúng ta cần đạt những kết quả lớn hơn bằng cách cùng hợp tác.

Quốc tếNana | 18/09/2020
Cả Bill Gates và WHO đều dự báo phải đến năm 2022 thế giới mới có khả năng vượt qua đại địch Covid-19

Cả Bill Gates và WHO đều dự báo phải đến năm 2022 thế giới mới có khả năng vượt qua đại địch Covid-19

Tỷ phú Bill Gates và Tiến sĩ Soumya Swaminathan - Giám đốc Khoa học của Tổ chức Y tế Thế giới cho biết, thế giới có thể sẽ không thể quay trở lại như trước đại dịch cho đến năm 2022.

Quốc tếNana | 16/09/2020
Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ cuối: Sự sống là vượt qua cơn khát

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ cuối: Sự sống là vượt qua cơn khát

Lag Lag và trợ lý của anh ta bắt đầu uống bất cứ thứ gì uống được. Họ đã ở dưới gầm xe tải trong vài tuần. Họ viết thư tạm biệt cho gia đình và dán lên xe. Người trợ lý đã khóc...

Quốc tếĐỗ Thủy | 16/09/2020
Chỉ trong 25 tuần, đại dịch Covid-19 đã đẩy thế giới lùi về 25 năm

Chỉ trong 25 tuần, đại dịch Covid-19 đã đẩy thế giới lùi về 25 năm

Chỉ trong vòng nửa năm, đại dịch Covid-19 đã thổi bay hàng chục năm phát triển toàn cầu về mọi mặt, từ y tế đến kinh tế. Nhiều chuyên gia đánh giá thế giới đã tụt lùi tới 25 năm.

Quốc tếNana | 16/09/2020
Vợ chồng hoàng tử William "vô tình loại bỏ" tước hiệu hoàng gia khi nhắn chúc mừng sinh nhật hoàng tử Harry

Vợ chồng hoàng tử William "vô tình loại bỏ" tước hiệu hoàng gia khi nhắn chúc mừng sinh nhật hoàng tử Harry

Công tước và nữ công tước xứ Cambridge đã chọn không gọi Hoàng tử Harry bằng tước hiệu hoàng gia của anh chỉ vài ngày sau khi người hâm mộ kêu gọi Nữ hoàng thu hồi nó.

Quốc tếĐỗ Thủy | 15/09/2020
Vợ cũ của tỷ phú số 1 thế giới trở thành người phụ nữ giàu nhất hành tinh

Vợ cũ của tỷ phú số 1 thế giới trở thành người phụ nữ giàu nhất hành tinh

MacKenzie Scott - nhà từ thiện, tác giả và là vợ cũ của Giám đốc điều hành Amazon - Jeff Bezos đã trở thành người phụ nữ giàu nhất thế giới.

Quốc tếNana | 15/09/2020
Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 5: Những phụ nữ và các nhà buôn

Thế giới cùng cực nơi hoang mạc nóng nhất Trái Đất - Kỳ 5: Những phụ nữ và các nhà buôn

Khi anh lấy vợ, bạn bè của anh có thể không bao giờ gặp được cô ấy. Theo tiêu chuẩn phương Tây, phụ nữ ở Sahara không có cuộc sống dễ dàng.

Quốc tếĐỗ Thủy | 15/09/2020
Khủng hoảng kinh tế do đại dịch làm trầm trọng hơn khoảng cách giàu nghèo

Khủng hoảng kinh tế do đại dịch làm trầm trọng hơn khoảng cách giàu nghèo

Giới thượng lưu đang có cuộc sống khá thoải mái trong thời kỳ suy thoái hiện tại, còn tài sản của các tỷ phú vẫn đang tăng theo cấp số nhân.

Quốc tếNana | 15/09/2020